လာေရာက္လည္ပတ္သူအားလံုး ကုိယ္စိတ္ႏွစ္ျဖာ က်န္းမာရႊင္လန္းၾကပါေစ ...

Mark Zuckerberg (Facebook ဖန္တီးသူ)

ကမၻာၾကီးၿပားတယ္ဆိုတဲ့ စကားကို သက္ေသၿပလုိက္တဲ့ Facebook ဆိုတဲ့ လူမွဳကြန္ရက္ဟာ ပစၥကၡလူေနမွဳဘဝပံုစံကို ေၿပာင္းလဲသြားေစခဲ့ပါတယ္။ ဒီေန႕ေခတ္မွာလူေတြက အထီးက်န္ဆန္လြန္းလွပါတယ္။ လူဆိုတာကလည္း အေပါင္းနဲ႕ အသင္းနဲ႕ေၿပာၾကဆိုၾက ေနထိုင္ခ်င္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ေခတ္ကာလအေၿခအေနအရ ၊ လုပ္ငန္းေတြရဲ႕ သေဘာသဘာဝအရ တစ္ေယာက္နဲ႕တစ္ေယာက္ အတူတူမေနႏိုင္ၾကဘဲ တစ္ၿမိဳ႕တစ္ရြာစီ၊ တစ္ႏိုင္ငံစီ ခြဲခြာေနထိုင္ၾကရပါတယ္။ အဲဒိလုိ ကြဲကြာေနမွဳကို အင္တာနက္သာရမယ္ဆိုရင္ တစ္ေယာက္နဲ႕တစ္ေယာက္အနီးဆံုးၿဖစ္ေအာင္ ၿဖစ္ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ေပးလိုက္တာကေတာ့ အားလံုးသိၾကတဲ့အတိုင္း Facebook ဆိုတာပါပဲ။ သို႕ေသာ္လည္း ဒီ Facebook ေၾကာင့္ ၿပႆနာေတြတက္ၾကတာလည္းတစ္ပံုတစ္ပင္ၾကီးပါပဲ။ တစ္ကိုယ္ရည္မွသည္ ႏိုင္ငံနဲ႕ခ်ီၿပီး၊ ကမၻာနဲ႕ခ်ီၿပီးေတာင္ တက္ၾကပါတယ္။
သို႕ေသာ္ ေကာင္းေကာင္းအသံုးခ်တတ္ရင္ေတာ့ ေကာင္းက်ိဳးေတြ အမ်ားၾကီးလည္းရႏိုင္ပါတယ္။ မည္သုိ႕ပင္ၿဖစ္ေစ လူသားေတြကေတာ့ ေန႕စဥ္ေန႕စဥ္၊ ညစဥ္ညစဥ္ ဒီ Facebook ထဲကို ၀င္ေနၾကဦးမွာကေတာ့ ေသခ်ာပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ အဲဒိ Facebook ကိုအသက္သြင္းခဲ့တဲ့ လူတစ္ေယာက္အေၾကာင္းကို ေၿခရာေကာက္ၾကရေအာင္။

သူကေတာ့ ကမၻာေက်ာ္ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္ၿဖစ္တဲ့ Mark Zuckerberg ပါပဲ။ Facebook လုပ္ဖို႕ေက်ာင္းေတာင္ထြက္ခဲ့သူတစ္ေယာက္ေပါ့။ သူ႕ကို May 14,1984 မွာ နယူးေယာက္ၿပည္နယ္က ဟဒ္ဆန္ၿမစ္ၾကီးအနီးက White Plains ဆိုတဲ့ၿမိဳ႕ေလးမွာ ေမြးဖြားခဲ့ပါတယ္။ ပညာတတ္မိသားစုက ေနဆင္းသက္လာခဲ့ၿပီး သူ႕ အေဖက သြားဆရာဝန္တစ္ေယာက္ၿဖစ္ကာ အေမကေတာ့စိတ္ေရာဂါကုဆရာဝန္တစ္ေယာက္ၿဖစ္သည္။
ဇူကာဘတ္သည္ သူ႕ရဲ႕ငယ္စဥ္ကတည္းကပင္ ကြန္ပ်ဴတာအေပၚရူးသြပ္ခဲ့ၿပီး အသက္ ၁၂ ႏွစ္မွာပင္ Atari BASIC ပရိုဂရမ္မင္း ကို အသံုးၿပဳကာ “Zucknet” ဆိုတဲ့ စတိုပို႕လႊတ္တဲ့ messageing ပရိုဂရမ္ေလးကိုေရးသားခဲ့ပါတယ္။အဲဒိပရိုဂရမ္ေလးကသူ႕အေဖသြားဆရာဝန္အတြက္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ အသံုးၾကပါတယ္။ လူနာတစ္ေယာက္လာတဲ့အခါ စာေရးမက လွမ္းေအာ္စရာမလိုဘဲ ကြန္ပ်ဴတာနဲ႕ စာရိုက္ဆက္သြယ္လုိက္ရံုပါပဲ။ သူ႕အေဖတင္မက တစ္မိသားစုလံုးပါအဲဒိ ပရိုဂရမ္ေလးကို တစ္ေယာက္နဲ႕တစ္ေယာက္ဆက္သြယ္ဖို႕အသံုးၿပဳခဲ့ၾကပါတယ္။ Facebook ရဲ႕ေရွ႕ေၿပးလို႔ ဆိုရမလားမသိဘူး။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ သူ႕သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႕တြဲၿပီး အေပ်ာ္သေဘာအေနနဲ႕ ဂိမ္းေလးေတြကိုလည္း ေရးခဲ့ပါတယ္။
ဇူကာဘတ္က ကြန္ပ်ဴတာဝါသနာပါတာသိလို႕ သူ႕မိဘေတြက အလြတ္တန္းကြန္ပ်ဴတာဆရာ တစ္ေယာက္ၿဖစ္တဲ့ David Newman ကို တစ္ပါတ္တစ္ခါ အိမ္ေခၚၿပီး စာကြန္ပ်ဴတာ သင္ေစပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ဇူကာဘတ္ဟာ Philips Exeter Academy မွာ ေက်ာင္းဆက္တက္ခဲ့ၿပီး သူက အဲဒိမွ စာေပပညာရပ္နဲ႕ပတ္သက္လို႕ ထူးခၽြန္သူတစ္ေယာက္ၿဖစ္ခဲ့ကာ ဂႏၳဝင္စာေပနဲ႕ ဒီပလုိမာရရွိခဲ့ပါတယ္။ သို႕ေသာ္လည္းသူ႕ရဲ႕ ပရိုဂရမ္ေတြ develop လုပ္ဖို႕ အတြက္ ပိုမိုစိတ္အားထက္သန္စြာနဲ႕ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ခဲ့ကာ ပရိုဂရမ္အသစ္မ်ားကိုေရးသားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒိေက်ာင္းမွာပဲ ေတးဂီတေဆာ့ဖ္ဝဲ တစ္ခုၿဖစ္တဲ့ Pandora ရဲ႕ေရွ႕ေၿပးၿဖစ္တဲ့ Synapse ကို ေရးသားခဲ့ၿပီး AOL ,Microsoft တို႕က ဝယ္ယူဖို႕ကမ္းလွမ္းၿခင္းခံရခဲ့ေပမယ့္ ဇူကာဘတ္ကမေရာင္းခဲ့သလုိ အလုပ္လုပ္ဖို႕ ကမ္းလွမ္းမွဳကိုလည္း ပယ္ခ်ခဲ့ပါတယ္။
Exeter ကေန 2002 မွာေက်ာင္းၿပီးတဲ့ေနာက္ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္ကို ဆက္တက္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒိဟားဗတ္ဆိုတဲ့ တကယ့္ေနရာမွာလည္းသူက ေဆာ့ဖ္ဝဲdeveloper အသိုင္းအဝိုင္းမွာေရပန္းစားခဲ့ၿပီး Course Match ဆိုတဲ့ ပရိုဂရမ္ကိုေရးသားခဲ့ကာ အဲဒိ ပရိုဂရမ္က ေက်ာင္းသားေတြအေနနဲ႕သူတို႕ယူထားတဲ့ဘာသာရပ္မ်ားနဲ႕ပတ္သက္ၿပီး အၿခားသူမ်ားယူထားတဲ့ ဘာသာရပ္မ်ားနဲ႕ပတ္သက္ကာ တူညီမွဳမ်ားကိုႏွဳိင္းယွဥ္တဲ့ ပရိုဂရမ္ၿဖစ္ပါတယ္။ထုိ႕ၿပင္ Facemash ပရိုဂရမ္ကိုလည္း ေရးသားခဲ့ၿပီး Campus အတြင္းက ေက်ာင္းသားႏွစ္ေယာက္ရဲ႕ ပံုႏွစ္ပံုကိုႏွဳိင္းယွဥ္ၿပကာ user မ်ားကို ဘယ္အတြဲက ဆြဲေဆာင္မွဳအရွိဆံုးလဲ ဆိုတာကို vote လုပ္ရတဲ့ ပရိုဂရမ္ၿဖစ္ပါတယ္။ အဲဒိပရိုဂရမ္ကေတာ္ေတာ္ေလး လူၾကိဳက္မ်ားခဲ့ေပမယ့္ ေက်ာင္းရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္မဳွအဖြဲ႕အစည္းက အၿခားသူမ်ားရဲ႕ ကုိယ္ေရးအခ်က္အလက္မ်ားကို သံုးစြဲမွဳနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး ပိတ္ပင္ၿခင္းခံခဲ့ရပါတယ္။
ဒီလိုနဲ႕ဇူကာဘတ္ဟာ သူလုပ္ခဲ့တဲ့ Projects မ်ားနဲ႕ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္ကာ Social Networking site တစ္ခုၿဖစ္တဲ့ Harvard Connection ဆိုတဲ့ site ကိုလုပ္ဖို႕ Divya Narendra နဲ႕ အမႊာညီအစ္ကိုၿဖစ္တဲ့ Cameron နဲ႕ Tyler တို႕ကဖိတ္ေခၚခဲ့ပါတယ္။ ဇူကာဘတ္က အဲဒိ Project ကုိလုပ္ေဆာင္ဖို႕ကူညီေပးခဲ့ေပမယ့္ မၾကာမီ သူ႕ရဲ႕ကုိယ္ပိုင္ social networking site ကိုလုပ္ဖို႕ သူ႕သူငယ္ခ်င္းေတြၿဖစ္တဲ့ Dustin Moskovitz,Chris Hughes နဲ႕ Eduardo Saverin တို႕နဲ႕ပူးေပါင္းခဲ့ပါတယ္။ဇူကာဘတ္နဲ႕သူ႕သူငယ္ခ်င္းေတြက site တစ္ခုကိုလုပ္ခဲ့ၿပီး အဲဒိ site မွာ သံုးစြဲသူမ်ားကို သူတို႕ရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ profile ေတြၿပဳလုပ္ဖို႕၊ ပံုေတြ တင္ဖို႕နဲ႕ အၿခားေသာ သံုးစြဲသူမ်ားနဲ႕ ဆက္သြယ္ဖို႕ အတြက္ ရည္ရြယ္ခဲ့ၿပီး ပထမဦးဆံုး The Facebook လို႕ေခၚတြင္ခဲ့ပါတယ္။ဟားဗတ္မွာအဲဒိ Project လုပ္ေနရင္း ဒုတိယႏွစ္ၿပီးတဲ့အခါ Facebookကို အခ်ိန္ၿပည့္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေအာင္ ေက်ာင္းထြက္ခဲ့ၿပီး ကုမၸဏီကို ကယ္လီဖိုးနီးယားမွာရွိတဲ့ Palo Alto ကိုေၿပာင္းေရႊ႕ခဲ့ပါတယ္။ဒီလုိနဲ႕ Facebook စတင္ေမြးဖြားခဲ့ကာ 2004 ႏွစ္ကုန္ပိုင္းေလာက္မွာေတာ့ သံုးစြဲသူေပါင္း တစ္သန္းေက်ာ္ရွိလာခဲ့ပါတယ္။
ဒီလုိမ်ိဳးသံုးစြဲသူေတြမ်ားလာတာနဲ႕အမွ် အၿခားေသာ ရင္းႏွီးၿမွဳပ္ႏွံသူမ်ားပါဝင္ပူးေပါင္းေထာက္ပံ့မဳွကိုရရွိခဲ့ကာ 2005 မွာေတာ့ Accell Partners က $12.7 billion ရင္းႏွီးၿမွဳပ္ႏွံခဲ့ပါတယ္။ 2005 ဒီဇင္ဘာေလာက္မွာေတာ့ သံုးစြဲသူ 5.5 million ရွိလာခဲ့ၿပီး အၿခားေသာကုမၸဏီမ်ားက ဒီမွာေၾကာ္ၿငာဖို႕ စိတ္ဝင္စားမွဳၿမင့္တက္လာခဲ့ပါတယ္။ ထို႕ၿပင္သူ႕ကုမၸဏီကုိမေရာင္းခ်လိုတဲ့ Zuckerberg ကYahoo! နဲ႕ MTV Networks တိုရဲ႕ကမ္းလွမ္းမွဳကိုလည္းပယ္ခ်ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒိလိုမေရာင္းခဲ့ပဲ သူ႕ရဲ႕ site မွာ ၿပင္ပ developer မ်ားအား မ်ားစြာေသာ feature မ်ားထည့္သြင္းႏိုင္ေစဖို႕ေတြလုပ္ေဆာင္ေပးခဲ့ၿပီး site ကိုပိုမိုတိုးတက္ဖို႕ပဲအာရံုစိုက္လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီအခ်က္က Developer ေတြ အတုယူရမယ့္ အခ်က္တစ္ခုလည္းၿဖစ္ပါတယ္။
2006 မွာေတာ့ ၿပႆနာတက္ေတာ့တာပဲ။ Harvard Connection ရဲ႕ ဖန္တီးသူေတြက သူတို႕ရဲ႕ အိုင္ဒီယာကို ခုိးခ်ပါတယ္ဆိုၿပီးတရားစြဲပါတယ္ ။ အဲဒိအမွဳဟာ၂၀၁၁ အထိေရာက္ရွိခဲ့ပါတယ္။ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္လည္း ေတာ္ေတာ္ေလးေငြကုန္ခဲ့ပါတယ္။ထို႕အတူ ဇူကာဘတ္အေနနဲ႕ အၿခားေသာ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ ၿပႆနာတစ္ခုနဲ႕လည္းၾကံဳေတြ႕ခဲ့ရပါေသးတယ္။ စာေရးဆရာ Ben Mezirch က “The Accidental Billionaries” မွာ ဇူကာဘတ္ရဲ႕ ဘဝအေၾကာင္းနဲ႕ပတ္သက္ၿပီး ဇာတ္ကြက္ေတြကို ကုိယ့္ဖာသာကုိဆင္ေရးတာ၊ စကားေၿပာေတြကို စိတ္ကူးနဲ႕ ေရးတာ့ ၊ဝတၳဳ ဆန္ဆန္ ဇာတ္ရုပ္ဖန္တီးေရးသားတာေတြနဲ႕ပတ္သက္ၿပီး ဇူကာဘတ္နဲ႕ ၿပႆနာတက္ပါတယ္။ ဘယ္လုိပဲၿဖစ္ၿဖစ္ သူေရးထားတာေတြက မွန္တာ မွားတာ ဆိုတာထက္ေနာက္ဆံုးေတာ့ အကယ္ဒမီ ရွစ္ဆု အမည္တင္သြင္း ၿခင္းခံခဲ့ရတဲ့ The Social Network ဆိုတဲ့ ရုပ္ရွင္ဇာတ္ကားၿဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။
မည္သို႕ပင္ၿဖစ္ေစ Facebook ရဲ႕ အရွိန္အဟုန္ၾကီးထြားလာခဲ့ၿပီး 2010 မွာေတာ့ ဇူကာဘတ္ဟာ Person of the Year အၿဖစ္ေရြးခ်ယ္ၿခင္းခံခဲ့ရၿပီး Forbes မဂၢဇင္းရဲ႕ ကမၻာ့အခ်မ္းသာဆံုးစာရင္း မွာNo. 35 ၿဖစ္လာခဲ့ၿပီး အသားတင္ပိုင္ဆုိင္မွဳဟာ $ 6.9 billion ရွိလာခဲ့ပါတယ္။
အလွဴအတန္းလည္းရက္ေရာတဲ့ဇူကာဘတ္ဟာ 2010 မွာ ေဒၚလာသန္းတစ္ရာကို နယူးဂ်ာစီမွာရွိတဲ့ Newark Public Schools အတြက္ လွဴဒါန္းခဲ့သလို သူ႕ရဲ႕ တစ္သက္တာမွာ သူ႕ပိုင္ဆိုင္မွဳတစ္ဝက္ကို ေပးလွဴဖို႕ “Giving Pledge” အဖြဲ႕မွာလက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့ၿပီး အဲဒိအဖြဲ႕ဝင္ေတြထဲမွာ ဘီလ္ဂိတ္၊ ဝါရင္းဘတ္ဖတ္ နဲ႕ ေဂ်ာ့လူးကပ္စ္တို႕လုိ ဘီလီယံနာၾကီးေတြလည္း ပါဝင္ပါတယ္။
၂၀၁၂ ေမလမွာေတာ့ Facebook ရဲ႕အေၿပာင္းအလဲၾကီးတစ္ခုစတင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ Public လုပ္လုိက္တာပါပဲ ။ $16 ဘီလီယံ အထိၿမင့္တက္ခဲ့ၿပီး သမိုင္းတေလွ်ာက္အၾကီးမားဆံုးေသာ internet IPO တစ္ခုၿဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ေမလ 2013 မွာေတာ့ ဇူကာဘတ္ကသူႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာတြဲလာတဲ့ Priscilla Chan နဲ႕လက္ထပ္ခဲ့ပါတယ္။ေမလ 2013 မွာေတ့ Facebook ဟာ Fortune 500 lists ထဲကိုပထမဦးဆံုးအၾကိမ္ေရာက္ခဲ့ၿပီး ဇူကာဘတ္က အဲဒိ lists ထဲမွာ အသက္အငယ္ဆံုးၿဖစ္ကာ ၂၈ ႏွစ္မွ်သာရွိပါေသးတယ္။


Nyein Chan(TSJ Tech Team)

No comments:

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...