င႐ုတ္ေကာင္း၏ ေဆးဖက္ဝင္အာနိသင္မ်ား

က်န္းမာေရး ေကာင္းဖို႔ရာအတြက္ “မိုးမွာ ပိတ္ခ်င္း၊ ေႏြမွာ ခ်င္း (ဂ်င္း)၊ ေဆာင္းတြင္း င႐ုတ္ေကာင္း”  ဆိုတဲ့ ဆို႐ိုးတစ္ခု ရွိပါတယ္။ လူအေတာ္မ်ားမ်ားဟာ င႐ုတ္ေကာင္းရဲ႕ ေဆးဖက္ဝင္ပံုကို ေမ့ေလ်ာ့ေနတတ္ၾကပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ င႐ုတ္ေကာင္းမွာ အစြမ္းထက္ အင္တီေအာက္ဆီးဒင့္၊ ဘက္တီးရီးယားဆန္႔က်င္တဲ့ ဂုဏ္သတၱိ၊ ေရာင္ရမ္းမႈနဲ႔ ကင္ဆာ ဆန္႔က်င္တဲ့အစြမ္းတို႔ ပါဝင္ေနပါတယ္။ င႐ုတ္ေကာင္းမွာ သံဓာတ္၊ ပိုတက္စီယမ္၊ မဂၢနိစ္၊ ဗီတာမင္စီနဲ႔ အမွ်င္ဓာတ္တို႔ မ်ားစြာ ပါဝင္ေနတာေၾကာင့္ ေအာက္ပါအက်ဳိးေက်းဇူးတို႔ကို ရရွိႏုိင္ပါတယ္။

(၁) အစာေၾကေစပါတယ္

င႐ုတ္ေကာင္းမႈန္႔ကို ဟင္းခ်ဳိထဲ ထည့္ေသာက္ရင္ အစာေျခစနစ္ ျပႆနာေတြနဲ႔ အူလမ္းေၾကာင္း ပိုးဝင္မႈတို႔ မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ အစာအိမ္ အူလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေဝဒနာေတြကိုလည္း ထိထိေရာက္ေရာက္ သက္သာေစႏိုင္ပါတယ္။ င႐ုတ္ေကာင္းမႈန္႔ဟာ အစာအိမ္ကေန ဟိုက္ဒ႐ိုကလိုရစ္ အက္စစ္ ထြက္ရွိေစၿပီး ဒီအက္စစ္ဟာ အစာေတြကို ေၾကညက္ဖို႔အတြက္ လိုအပ္ပါတယ္။ င႐ုတ္ေကာင္းဟာ အစာအိမ္ထဲမွာ အစာေတြ ၾကာၾကာမရွိေစတာေၾကာင့္ ေလပြတာနဲ႔ အစာအိမ္ေဝဒနာတို႔ ကင္းေဝးေစတာပါ။

(၂) အစာစားခ်င္စိတ္ မရွိတာကို ေလ်ာ့ပါးေစပါတယ္

င႐ုတ္ေကာင္းဟာ လွ်ာအရသာခံအဖုေတြကို လႈံ႕ေဆာ္ေပးတာေၾကာင့္ အစာစားခ်င္စိတ္မရွိဘဲ ခံတြင္းပ်က္တဲ့ ေဝဒနာကို သက္သာေစပါတယ္။

(၃) ကိုယ္ပူက်ေစပါတယ္

ကိုယ္ပူၿပီး ဖ်ားေနခ်ိန္မွာ င႐ုတ္ေကာင္းေစ့ အနည္းငယ္ထည့္ကာ ျပဳတ္ထားတဲ့ ေရေႏြးၾကမ္းကို ေသာက္ေပးရင္ ကိုယ္ပူႀကီးတာကို သက္သာေစပါတယ္။

(၄) သြားကိုက္တာကို သက္သာေစပါတယ္

သြားကိုက္ေနခ်ိန္မွာ င႐ုတ္ေကာင္းေစ့ ထည့္ျပဳတ္ထားတဲ့ ၾကက္သီးေႏြးေရနဲ႔ အာလုတ္က်င္းေပးပါက သြားကိုက္ေဝဒနာကို သက္သာေစပါတယ္။

(၅) ဝမ္းခ်ဳပ္တာကို သက္သာေစပါတယ္

တစ္ေန႔ ႏွစ္ႀကိမ္ေလာက္ င႐ုတ္ေကာင္းခတ္ထားတဲ့ ဟင္းရည္ပူပူကို ေသာက္ေပးရင္ ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္း ကင္းေစပါတယ္။

(၆) အေအးမိတာနဲ႔ ေခ်ာင္းဆိုးတာကို ကင္းေဝးေစပါတယ္

င႐ုတ္ေကာင္း အနည္းငယ္ငံုေပးတာေၾကာင့္ ေခ်ာင္းေျခာက္ဆိုးတာနဲ႔ လည္ေခ်ာင္း ယားယံတာတို႔ကို သက္သာေစပါတယ္။ င႐ုတ္ေကာင္းပါတဲ့ ေရေႏြးၾကမ္းကို တစ္ေန႔ႏွစ္ႀကိမ္ ေသာက္ရင္လည္း အေအးမိေဝဒနာကို သက္သာေစပါတယ္။

(၇) ကိုယ္တြင္းမွ အဆိပ္အေတာက္ေတြကို ထြက္သြားေစပါတယ္

င႐ုတ္ေကာင္းပါတဲ့ ဟင္းရည္ကိုေသာက္တာေၾကာင့္ ေခၽြးထြက္မ်ားေစၿပီး ဆီးသြားေစတာေၾကာင့္ ကိုယ္တြင္းမွ အႏၲရာယ္ရွိတဲ့ အဆိပ္အေတာက္ေတြကို ကင္းစင္သြားေစပါတယ္။

(၈) ျပတ္ရွရာကို အနာက်က္လြယ္ေစပါတယ္

အေသးအမႊား ျပတ္ရွ ဒဏ္ရာေတြအတြက္ င႐ုတ္ေကာင္းမႈန္႔ အနည္းငယ္ကို ျဖဴးေပးရင္ ေသြးထြက္တာကို တိတ္ေစၿပီး ပိုးေသကာ ခ်က္ခ်င္း အနာက်က္တယ္လို႔ တခ်ဳိ႕က ယံုၾကည္ၾကပါတယ္။ င႐ုတ္ေကာင္းမွာ ဘက္တီးရီးယားသတ္တဲ့ ဂုဏ္သတၱိပါဝင္လို႔ပါ။

(၉) ကင္ဆာကို ကာကြယ္ေပးပါတယ္

 င႐ုတ္ေကာင္းမႈန္႔ဟာ ရင္သားကင္ဆာကို တြန္းလွန္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ င႐ုတ္ေကာင္းမွာပါတဲ့ Piperine ဓာတ္ဟာ ရင္သားကင္ဆာအက်ိတ္ကို ႀကီးထြားမႈ မျဖစ္လာေအာင္ ကာကြယ္ေပးႏိုင္တယ္လို႔ မစ္ခ်ီဂန္ ကင္ဆာစင္တာရဲ႕ ေလ့လာမႈအရ သိရပါတယ္။ င႐ုတ္ေကာင္းကို နႏြင္းမႈန္႔နဲ႔ တြဲသံုးရင္ ကင္ဆာကာကြယ္ႏိုင္တဲ့ အစြမ္းက ပိုရွိလာပါတယ္။

(၁ဝ) ႏွာေခါင္းပိတ္တာကို သက္သာေစပါတယ္

င႐ုတ္ေကာင္းမွာပါတဲ့ သဘာဝ ႏွာေစးေပ်ာက္ အာနိသင္ဟာ ခၽြဲအေျမႇးပါးေတြကို လႈံ႕ေဆာ္မႈျဖစ္ေစၿပီး အရည္က်ဲက်ဲ ႏွာရည္ေတြက်ကာ ႏွာေခါင္းပိတ္တာ သက္သာသြားေစႏိုင္ပါတယ္။ ႏွာေခါင္းပိတ္ေနရင္ ၾကက္သား စြပ္ျပဳတ္ထဲကို င႐ုတ္ေကာင္းမႈန္႔ ျဖဴးၿပီး စားေပးပါ။ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္း တစ္ေလွ်ာက္ က်န္းမာေစၿပီး အသက္ဝဝ႐ွဴႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။

သဘာ၀ရဲ့အားအင္ မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။

ေရတြင္းတူးရာတြင္ ကာဗြန္ဒုိင္ေအာက္ဆိုဒ္ ဖယ္ရွားနည္း

ဂန္႕ေဂါဘက္က ရြာတစ္ရြာတြင္ ေရတြင္းတူးရာ တစ္ရြာလံုး ေရတြင္းတူးရန္ ႏွစ္ေနရာ ရွာရာ ယခုေနရာက်မွ ေရေတြ႔ေတာ့သည္ဟု သိရသည္။ ေရ ရွိ-မရွိ၊ ေရ ရ-မရကို “ေၾကးနီေခ်ာင္း”ျဖင့္ ရွာရသည္ဟု သိရသည္။

ေရတြင္းမွာ အေတာင္ (၂၈)ေတာင္ အနက္ေရာက္၌ ေရေတြ႔သည္။ ေရမွာ ၾကည္လင္ေသာ ေရေကာင္းေရသန္႔ ရသည္။ ေက်ာက္တံုးေက်ာက္ခဲခ်ည္းပဲ ေထာ္လာဂ်ီ ငါးစီးတိုက္ခန္႔ ရသည္။ ဤသို႔ ေက်ာက္သဲရမွေတာ့ အဘယ္မွာ ေရမေကာင္းဘဲ ေနမည္နည္း။

ေရတြင္းတူးသူမ်ားမွာ (၄)ေယာက္ရွိသည္။ ရပ္ကြက္ကပါ ဝိုင္းကူၾကသည္။ ေရတြင္းမွာ နက္သျဖင့္ နံနက္ ၆-နာရီမွ ၁၂-နာရီထိ တစ္ႀကိမ္၊ ညေန ၂-နာရီမွ ၆-နာရီထိတစ္ႀကိမ္ ႏွစ္ႀကိမ္ဆင္းတူးၾကသည္။

တြင္းထဲသို႔ မဆင္းမီ ဖေယာင္းတိုင္ မီးထြန္းခ်ၾကည့္ရာ မီးေသသြား၏။ ေအာက္ဆီဂ်င္မရွိ၊ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ကို ဖယ္ရွားရန္ ငွက္ေပ်ာလက္အစိုမ်ားကို ခုတ္၍ ႀကိဳးျဖင့္ခ်ည္ကာ ေရတြင္းထဲသို႔ ခ်လိုက္တင္လိုက္ အႀကိမ္ႀကိမ္ ျပဳလုပ္ရ၏။ နာရီဝက္ခန္႔ၾကာ၏။ ျပီးမွ မီးထြန္းၾကည့္ရာ မီးမေသမွ တြင္းထဲ ဆင္းဆင္းတူးရ၏။

ဤနည္းျဖင့္ ငွက္ေပ်ာလက္အစိုမ်ားျဖင့္ ေရတြင္းထဲ ခ်လိုက္တင္လိုက္ျဖင့္ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ဓာတ္ကို ဖယ္ရွားျပီး တူးတူးသြားရာ ရက္ေပါင္း ၂၀-နီးပါး တူးေသာအခါမွ ေရေတြ႔၍ ေရရလာသည္။ ေရမွာ ေက်ာက္ခဲ ေက်ာက္တံုးမ်ားၾကားမွ ထြက္လာေသာေရျဖစ္၍ ေရၾကည္ေရသန္႔ ရေလသည္။

ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္မွာ နံနက္ခင္း အေအးဓာတ္ရွိလွ်င္ နည္းပါးျပီး၊ ညေနပိုင္း အပူခ်ိန္မ်ားလွ်င္ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ မ်ားပါသည္။ သို႔အတြက္ ေရတြင္းနက္နက္ တူးပါက ပထမဦးစြာ ဖေယာင္းတိုင္ မီးထြန္းခ်ၾကည့္ပါ။ မီးေသက တြင္းထဲ မဆင္းပါႏွင့္ဦး။

ငွက္ေပ်ာလက္အစိုမ်ား (၄-၅-၁၀)လက္ခန္႔ကို ခုတ္ယူျပီးမွ ခ်လိုက္တင္လိုက္ လုပ္ျခင္းျဖင့္ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္ဓာတ္ကို အေပၚသို႔ ဖယ္ထုတ္ပါ။ အနည္းဆံုး နာရီဝက္ခန္႔ၾကာ ျပဳလုပ္ရပါသည္။ ထိုသို႔ ျပဳလုပ္ျပီးမွ ဖေယာင္းမီး ခ်ၾကည့္၍ မီးမေသမွ ေရတြင္းထဲ ဆင္းတူးပါ။

ဤသို႔ျဖင့္ အသက္ေဘးမွ ကင္းေဝးျပီး ေရတြင္းနက္နက္ တူးႏိုင္ေၾကာင္း ကိုယ္ေတြ႔မ်က္ျမင္ ေရးသားလိုက္ရပါသတည္း။

ဝင္းသူ

iPhone 6 ႏွင့္ iPhone 6 Plus ေၾကညာျပီ

iPhone 6 နဲ႔ iPhone 6 Plus ဆုိျပီးေတာ့ Apple မွ တရားဝင္ ေၾကညာလိုက္ပါျပီ။

၁) ပထမဆံုး ေပၚခဲ့ဖူးတ့ဲ iPhone ထက္ Processor က အဆ ငါးဆယ္ ျမန္ပါတယ္။

၂) 3D အျမင္ကဲ့သုိ႔ ေကာင္းမြန္ေသာ ျမင္ကြင္းကို ဂိမ္းအတြက္ ေထာက္ပံ့ထားသည္။

၃) Graphic က ပထမဆံုး iPhone ထက္ ၈၄ ဆ ၾကည္လင္သည္။

၄) A8 Chip က ယခင္ Processor ထက္ ၂၅ ရာခိုင္ႏွုန္းပိုျမန္၍ graphic ကို ၅၀ ရာခိုင္ႏွုန္း တက္ေစ။

၅) iPhone 6 တြင္ pixel တစ္သန္း ပါဝင္ျပီး iPhone 6Plus တြင္ pixel ၂ သန္း ပါဝင္သည္။

၆) ကမၻာ့ ဂိမ္း Developer ကုမၸဏီၾကီး ၂၅ ခုမကနဲ႔ သေဘာတူညီခ်က္ရယူထားတာမို႔ ဂိမ္မာ မ်ားအတြက္ iPhone 6 နဲ႔ 6 Plus ဟာ ဂိမ္းေဆာ့စရာ ပစၥည္း တစ္ခုလည္း ျဖစ္လာႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

၇) iPhone 6 က ၄.၇ လက္မ၊ iPhone 6S က ၅.၅ လက္မ အရြယ္ ရွိပါတယ္။

၈) M8 coprocessor မွ accelerometer, gyroscope, and compass တို႔မွ Motion data မ်ားကို အဆက္မျပတ္ရယူႏိုင္။ Sensor နည္းပညာ ျမင့္တက္လာမွုကို Apple တို႔ ရည္ညြန္းေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

၉) 802.11ac အရည္အေသြး ရွိတဲ့ Wi-Fi ပစၥည္းဟာ လက္ရွိ iPhone 5S ထက္ သံုးဆ ျမန္တာေၾကာင့္ အင္တာနက္လိုင္း စြဲအား အင္မတန္ ေကာင္းတဲ့ စမတ္ဖုန္း ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။

၁၀) iPhone 6 မွာ 8MP iSight camera, 1.5µ pixels, ƒ/2.2 aperture ရွိျပီး Digital image stabling နည္းပညာ ပါဝင္ပါတယ္။

၁၁) ဗီဒီယို ရိုက္တဲ့အခါပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ဓာတ္ပံုရိုက္တဲ့ အခါပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ျပံဳးေနတဲ့ ပံုေတြ၊ အေကာင္းဆံုး ရိုက္ခ်က္ပံုေတြကို အၾကံေပးတာမ်ိဳးအထိ ကင္မရာမွာ မွတ္ဥာဏ္ ပါဝင္လာပါတယ္။ 120 fps သုိ႔မဟုတ္ 240 fps အရည္အေသြးနဲ႔ slow motion ဗီဒိယို ရိုက္ႏိုင္ပါတယ္။

၁၂) က်န္းမာေရး အတြက္ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစမယ့္ က်န္းမာေရး App ျဖစ္တဲ့ Health App ဆုိတာေလး ပါဝင္လာပါျပီ။

၁၃) ၾကိဳတင္ မွာယူမွုကို စက္တင္ဘာလ ၁၂ ရက္ေန႔ဆုိရင္ စလုပ္ႏိုင္ပါျပီ။

၁၄) စက္တင္ဘာလ ၁၇ ရက္ေန႔က စလို႔ iOS 8 ကို အခမဲ့ Download ဆြဲႏိုင္ ပါျပီ။

၁၅) Tim cook မွတ္ခ်က္ - “These iPhones obviously have bigger displays, but more importantly, they’re amazing products in every single way.”

၁၆) ပိုက္ဆံအိတ္ေတြကို အစားထိုးမယ့္ အရာတစ္ခုလို႔ Apple က စျပီး Payment အတြက္ သံုးစရာ device တစ္ခု ျဖစ္ေအာင္ ဖန္တီးထားေၾကာင္းလည္း ဆုိပါတယ္။

၁၇) iPhone 6 Plus ကို ၂ ႏွစ္ စာခ်ဳပ္နဲ႔ ေရာင္းေစ်းက 16GB ကို ၂၉၉ ေဒၚလာ၊ 64GB ကို ၃၉၉ ေဒၚလာ၊ 128GB ကို ၄၉၉ ေဒၚလာ စီ ရွိပါတယ္။ စာခ်ဳပ္မပါ ၇၄၉ ေဒၚလာ။

၁၈) iPhone 6 နဲ႔ iPhone 6 Plus ဟာ memory တူရင္ ေစ်းႏွုန္းအားျဖင့္ ေဒၚလာ ၁၀၀ သာ ကြာပါတယ္။ iPhone 6 ကို ၂ ႏွစ္ စာခ်ဳပ္နဲ႔ ေရာင္းေစ်းက 16GB ကို ၁၉၉ ေဒၚလာ၊ 64GB ကို ၂၉၉ ေဒၚလာ၊ 128GB ကို ၃၉၉ ေဒၚလာ စီ ရွိပါတယ္။ စာခ်ဳပ္မပါ ၆၄၉ ေဒၚလာ။

၁၉) ေငြေပးေခ်ကဒ္ အမ်ိဳးမ်ိဳးတုိ႔ကို သယ္သြားစရာမလိုေတာ့ပဲလိုအပ္တာေတြကို Apple ထဲမွာပဲ save ျပီး သံုးႏိုင္ျပီး Apple Pay ဆုိတဲ့ ေငြေပးခ်မွု ဝန္ေဆာင္မွု ပါဝင္လာျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ Master Card, Visa, American Express အျပင္ ကမၻာ့ထိပ္သီးဘဏ္ ၁၁ ခုေက်ာ္နဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ထားျပီး ဒါကိုလည္း တိုးခ်ဲ႕သြားမွာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတိုင္း အသံုးျပဳႏိုင္တဲ့ အေနအထား တစ္ခု အထိ ေရာက္လာ ႏုိင္ပါတယ္။ လက္ေဗြႏွိပ္ရံုနဲ႔ ေငြေပးေခ်မွု၊ လြဲေျပာင္းမွုကို ျပဳလုပ္ႏိုင္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀) Apple Pay ကို iPhone 6 နဲ႔ 6 Plus မွာ သံုးႏိုင္ျပီး ေအာက္တိုဘာက စလို႔ အေမရိကန္မွာ စသံုးႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ McDonald, Nike, Disney Land တို႔လို အျပင္ အျခား ကမၻာ့ ထိပ္သီး ကုန္ပစၥည္းနဲ႔ ဝန္ေဆာင္မွု ကုမၸဏီမ်ားမွာ ေစ်းဝယ္တဲ့အထိ ဝယ္ယူတဲ့အခါ အသံုးျပဳ ႏုိင္ပါတယ္။ Apple store ေတြမွာလည္း သံုးႏိုင္ပါတယ္။ အဓိက concept က အေစာက ေျပာခဲ့သလိုပဲ ပိုက္ဆံအိတ္ကို အစားထုိးမယ့္ ပစၥည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ေအာင္ခမ္း (ရိုးရာေလး)

အဌာရသ (၁၈)ရပ္ ဟူသည္

၁။ အၾကားအျမင္သုတ အတတ္၊
၂။ ဓမၼသတ္တတ္ကၽြမ္းမွဳ အတတ္၊
၃။ သခ်ာၤဆုိင္ရာ အတတ္၊
၄။ စူး၊ ေဆာက္ အစရွိေသာ ဗိသုကာ အတတ္၊
၅။ ေလာကနီတိ အတတ္၊
၆။ ယၾတာ အတတ္၊
၇။ ကဗ်ာ၊ ဂီတ၊ လကၤာ၊ ပညာ အတတ္၊
၈။ လက္ပစ္ အတတ္၊
၉။ ေလးျမွား အတတ္၊
၁၀။ စကားေဟာင္း ေရွးက်မ္းဂန္ အတတ္၊
၁၁။ ေဆးပညာ အတတ္၊
၁၂။ ရယ္ရႊင္ဖြယ္ အတတ္၊
၁၃။ ေဗဒင္ အတတ္၊
၁၄။ လွည့္ပတ္ျဖားေယာင္းတတ္ေသာ မာယာ အတတ္၊
၁၅။ ဆန္းက်မ္း အတတ္၊
၁၆။ သံတမာန္ အတတ္၊
၁၇။ မႏၱန္ အတတ္၊
၁၈။ သဒၵါတတ္ကၽြမ္းမွဳ အတတ္။

Express Times

သင္ဒါေတြဖတ္ျပီး အံ့ၾသသြားႏိုင္ေလရဲ႕

၁။ သမိုင္းဝင္မုိနာလီဇာပန္းခ်ီကားကို ပထမေျမာက္ျပင္သစ္ဘုရင္က ေရခ်ိဳးခန္းထဲမွာ ခ်ိတ္ထားရန္ ၀ယ္ခဲ့ျခင္းသာျဖစ္သတဲ့

၂။ တရုတ္ျပည္က မဟာတံတိုင္းၾကီးကို တည္ေဆာင္ဖို႔အတြက္ .ႏွစ္ေပါင္း ၁၇၀၀ အခ်ိန္ယူရတယ္တဲ့

၃။ ပုရြက္ဆိတ္ေတြက ၂၄ နာရီ မအိပ္ဘဲ အလုပ္လုပ္ပါတယ္တဲ့

၄။ ေရွးတုန္းက အီဂ်စ္ျပည္က သိပၸံပညာရွင္ေတြဟာ ေက်ာက္တုံးေတြကိုေခါင္းအုံးျပီးအိပ္ခ်င္းဟား ေတြးေခၚမႈႏိူးၾကားေစဖို႔ အတြက္ျဖစ္သတဲ့

၅။ ၾကက္တေကာင္ရဲ႕ အခ်ိန္အၾကာဆုံးပ်ံသန္းႏိူင္မႈက ၁၃စကၠန္႔ပဲ ရွိသတဲ႔

၆။ တယ္လီဖုန္းကို စတီထြင္ခဲ႔တဲ႔ ဂေရဟမ္ဘဲလ္က ဖုန္းျမည္သံၾကားရင္ ရူးခ်င္တဲ့အတြက္ သူ႕အခန္းထဲမွာ ဖုန္းမထားပါဘူးတဲ့

၇။ ဒိုင္းနမိုက္ျပဳလုပ္တဲ႔အခါမွ မျဖစ္မေနထည္႔ရတဲ႔အရာတခုရွိျပီး လူတိုင္းလည္းစားတဲ့အရာျဖစ္ပါတယ္ အဲဒါကေတာ့ ေျမပဲဆန္ပါပဲ

၈။ ျပင္သစ္ဘုရင္ လူဝီဆယ္႔ငါးဟာ တစ္သက္မွာ ေရ ၃ ၾကိမ္ပဲ ခ်ိဳးဘူးသူျဖစ္ပါတယ္တဲ့

၉။ မိုးၾကိဳးပစ္ရင္ မိန္းမတစ္ေယာက္ထက္ ေယာက္က်ားတစ္ေယာက္က ၄ ဆပိုျပီးမွန္ႏိုင္ေခ်ရွိပါသတဲ့

၁၀။ ကိုကာကိုလာရဲ႕ မူလအေရာင္က အစိမ္းေရာင္ျဖစ္သတဲ့

၁၁။ ကမၻာေပၚမွာ အမ်ားဆုံးရွိတဲ့ အမည္က မိုဟာမက္ဆိုတဲ့ အမည္ပဲျဖစ္ပါတယ္

၁၂။ ကင္းျမီးေကာက္တေကာင္ ေပၚကို အရက္ေလာင္းခ်လိုက္ရင္ သူ႔ကိုယ္သူ ကိုက္ေသပါသတဲ့

၁၃။ လူေတြ ကိုယ္႔ကိုကိုယ္ အမ်ားဆံုးသတ္ေသတဲ့ေန႕ က စစ္တမ္းအရ တနလၤာေန႕ျဖစ္ပါသတဲ့

၁၄။ ညာသန္ေတြက ဘယ္သန္ေတြထက္ သက္တမ္းေစ့ဆိုရင္ ၇ ႏွစ္ပိုရွည္ပါသတဲ့

The Express Times 

ကမၻာ့အျမင့္ဆုံး ဧ၀ရတ္ေတာင္အေၾကာင္း တေစ့တေစာင္း

(၁) ဧ၀ရတ္ေတာင္ကို မည္သည့္ေတာင္တက္သမားမွ် မတက္ေရာက္ခဲ့ေသာ ေနာက္ဆုံးႏွစ္မွာ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္ျဖစ္သည္။

(၂) ၁၉၇၈ခုႏွစ္တြင္ Reinhold Messner သည္ အေဖာ္ျဖစ္သူ Peter Habeler ႏွင့္အတူ ဧ၀ရတ္ေတာင္အား ေအာက္ဆီဂ်င္ ဗူးမပါဘဲ ပထမဆုံးအႀကိမ္တက္ေရာက္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ေနာက္ထပ္ ႏွစ္ႏွစ္အၾကာတြင္ Messner သည္ ေအာက္ဆီဂ်င္ဗူးမပါဘဲ တစ္ဦးတည္း ထပ္မံတက္ေရာက္ႏိုင္ခဲ့ ျပန္သည္။

(၃) ၁၈၅၆ ခုႏွစ္တြင္ အနားယူသြားၿပီျဖစ္သည့္အျပင္ ယင္းေတာင္ထိပ္ကို ျမင္ပင္မျမင္ဖူးခဲ့ေသာ ေ၀လလူမ်ဳိး ဆာေဗးတိုင္း တာေရး အႀကီးအကဲ George Everest ကို ဂုဏ္ျပဳ၍ ဧ၀ရတ္ေတာင္ (Everest Mt.) ဟု အမည္ေပးခဲ့သည္။

(၄) ဧ၀ရတ္ေတာင္ထိပ္ေပၚပထမဆုံးေျခခ်ခဲ့ေသာ Edumund Hillary သည္ သားျဖစ္သူ Peter Hillary ႏွင့္ အတူ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ယင္းေတာင္ကို ထပ္မံတက္ေရာက္ရာ ထိုသုိ႔တက္ေရာက္သည့္ ပထမဆုံးေသာ သားအဖအျဖစ္ မွတ္တမ္း၀င္ခဲ့ သည္။

(၅) ဧ၀ရတ္ေတာင္တည္ရွိမႈကို ၁၈၅၀ ျပည့္ႏွစ္မ်ားဆီက အိႏိၵယတိုင္းတာေရး ဆာေဗးေၾကာင့္ အတည္ျပဳႏိုင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

(၆) ဧ၀ရတ္ေတာင္၏ အျမင့္ကို ပထမဆုံး တြက္ထုတ္ခဲ့သူမွာ အိႏိၵယ သခ်ၤာပညာရွင္ Radhanath Sikdar ျဖစ္သည္။ သူက ၂၉၀၀၂ ေပအျဖစ္တြက္ခ်က္ခဲ့ရာ ကမၻာ့အျမင့္ဆုံးျဖစ္ခဲ့သည္။ (လက္ရွိအခ်ိန္ တြင္ ၂၉၀၃၅ ေပအျဖစ္ အတည္ျပဳထားသည္။)

(၇) ၁၉၃၃ ခုႏွစ္တြင္ ဧ၀ရတ္ေတာင္ထိပ္ေပၚမွ ပထမဆုံးအႀကိမ္ ေလယာဥ္ျဖတ္ပ်ံခဲ့သည္။ ယင္းေလယာဥ္ကို ေမာင္းႏွင္ခဲ့ေသာ ေလယာဥ္မွဴးမွာ Douglas Douglas-Hamilton ႏွင့္ David Fowler MacIntyre တို႔ျဖစ္သည္။

(၈) ထိုသို႔ပ်ံသန္းၿပီး ၁၈ ႏွစ္ၾကာေသာအခါ Douglas ၏ ေျမးျဖစ္သူ Charles Douglas-Hamilton က ေလေၾကာင္း ခရီးသည္ အေနျဖင့္ ဧ၀ရတ္ေတာင္ထိပ္မွ ျဖတ္သန္းခဲ့ျပန္သည္။

(၉)၂၀၀၅ ခုႏွစ္ ေမလတြင္ Didier Delsalle သည္ ဧ၀ရတ္ေတာင္ထိပ္သို႔ ဆင္းသက္သည့္ ပထမဆုံးေသာ ရဟတ္ ယာဥ္မွဴးျဖစ္လာသည္။

(၁၀) ဧ၀ရတ္ေတာင္တက္ခရီးသမိုင္းတြင္ လူအမ်ားဆုံး ေသဆုံးခဲ့ေသာႏွစ္မွာ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ျဖစ္ၿပီး ေတာင္တက္သမား (၁၅)ဦး ေသဆုံးခဲ့သည္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ ေတာင္တက္သမား ၁၁ ဦးေသဆုံးခဲ့သည္။

(၁၁) ဧ၀ရတ္ေတာင္၏ အႏၲရာယ္အႀကီးဆုံး ဧရိယာမွာ ေရခဲၿပိဳက်သည့္ khumbu ေဒသျဖစ္ၿပီး ေမွ်ာ္မွန္းမထားႏိုင္ေသာ ေရခဲက်ဆင္းမႈက အႏၲရာယ္ အႀကီးမားဆုံးျဖစ္ေစသည္။

(၁၂) ဧ၀ရတ္ေတာင္အား တက္ေရာက္ခဲ့သည့္ အသက္အႀကီးဆုံး ေတာင္တက္သမားမွ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမွ အသက္ ၈၀ အရြယ္ Yuichiro Miura ျဖစ္သည္။

(၁၃) Yuichiro Miura သည္ ေဒါင္လိုက္အျမင့္ေပ ၄၂၀၀ မွ စကိတ္ျဖင့္ ဆင္းႏိုင္ခဲ့ေသာ မွတ္တမ္းတင္ခဲ့သည္။ ယင္းစြမ္း ေဆာင္မႈကို ဧ၀ရတ္ေတာင္မွ စကိတ္ျဖင့္ဆင္းသူ ဟူ၍ ရုပ္ရွင္ရိုက္ကူး ခဲ့ရာ ၁၉၇၅ ခုႏွစ္၏ အေကာင္းဆုံး အားကစားရုပ္ရွင္ အကယ္ဒမီဆုရရွိခဲ့သည္။

(၁၄) ဧ၀ရတ္ေတာင္တြင္ နာမည္အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိသည္။ နီေပါႏိုင္ငံတြင္ Sagarmatha ဟုေခၚၿပီး ေကာင္းကင္၏နဖူး ဟု အဓိပၸါယ္ ရသည္။ တိဗက္က Chomolangma ဟု သုံးႏူန္းၿပီး စၾကာ၀ဌာ၏ မိခင္ ဟု ဆုိလိုသည္။

(၁၅) ဧ၀ရတ္ေတာင္အား တက္ေရာက္ခဲ့သည့္ အငယ္ဆုံး ေတာင္တက္သမားမွာ အသက္ ၁၃ ႏွစ္အရြယ္ Jordan Romero ျဖစ္သည္။ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ေမလတြင္ အေမရိကန္လူငယ္ Jordan Romero သည္ ယခင္နီေပါမွ အသက္ ၁၅ ႏွစ္ Ming Kipa ၏ စံခ်ိန္ကို ခ်ဳိးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

(၁၆) ဒူဘိုင္းႏိုင္ငံက ကမၻာ့ အျမင့္ဆုံး အေဆာက္အအုံႏွင့္ လူသား၏ တည္ေဆာက္မႈတြင္ အျမင့္ဆုံး အျဖစ္ Burj Khalifa အေဆာက္အဦးကို အျမင့္ ၈၂၉ မီတာျဖင့္ေဆာက္လုပ္ႏိုင္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ဧ၀ရတ္ေတာင္က ယင္းအေဆာက္အအုံထက္ ၁၀ ဆ ပိုျမင့္သည္။

(၁၇) ကမၻာ့ဒုတိယအျမင့္ဆုံး အေဆာက္အဦးျဖစ္ေသာ တိုင္ေပမွ ၁၀၁ ထပ္အေဆာက္အဦးသည္ ၅၀၉ မီတာသာ ျမင့္ရာ ဧ၀ရတ္ေတာင္ထိပ္ကို မီရန္ ၁၇ဆ ထပ္ျမင့္ရမည္ျဖစ္သည္။

(၁၈) ဧ၀ရတ္ေတာင္၏ အျမင့္ဆုံး အေျချပဳစခန္းမွ ေတာင္ထိပ္ေရာက္ရန္ပင္ ပုံမွန္အားျဖင့္ ၁၂ နာရီခန္႔ ထပ္မံတက္ေရာက္ ရေလ့ရွိသည္။

(၁၉) ဧ၀ရတ္ေတာင္ထိပ္သို႔ အႀကိမ္အမ်ားဆုံး တက္ေရာက္ခဲ့သူမွာ Lhakpa Tenzing Sherpa ျဖစ္ၿပီး ၁၉၉၀ျပည့္ႏွစ္မွ စ၍ ၂၁ ႀကိမ္တက္ေရာက္ခဲ့သည္။

(၂၀) ၿဗိတိန္အျမင့္ဆုံးစံခ်ိန္အျဖစ္ Kenton Cool က ဧ၀ရတ္ေတာင္ထိပ္အား ၁၁ႀကိမ္ တက္ေရာက္ခဲ့ သည္။

(၂၁) ဧ၀ရတ္ေတာင္ထိပ္ရွိ အပႈခ်ိန္သည္ ေအးခဲသည့္ပမာဏထက္ မည္သည့္အခါကမွ် ျမင့္မားေလ့ မရွိဘဲ ေဆာင္းရာသီတြင္ (-၃၆) ဒီဂရီ စင္တီဂရိတ္ႏွင့္ ေႏြရာသီတြင္ (-၁၉) ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္ ပွ်ဥ္းမွ် ရွိသည္။

(၂၂) ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ နီေပါအမ်ဳိးသမီး Churim Sherpa သည္ (၅)ရက္ သာျခား၍ ဧ၀ရတ္ေတာင္အား ႏွစ္ႀကိမ္ဆက္တိုက္ တက္ေရာက္ခဲ့သည္။

(၂၃) ဧ၀ရတ္ေတာင္ထိပ္မွ ပထမဆုံးေသာ တြစ္တာမက္ေဆ့ကို Kenton Cool က ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ေပးပို႔ခဲသည္။

(၂၄) Leanna Shuttleworth သည္ ဧ၀ရတ္ေတာင္ကိုတက္ေရာက္သည့္ အငယ္ဆုံးေသာ ၿဗိတိန္အမ်ဳိးသမီးျဖစ္ခဲ့သည္။ သူသည္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ အသက္၁၉ႏွစ္အရြယ္တြင္ ဧ၀ရတ္ေတာင္ထိပ္ သို႔ တက္ေရာက္ႏိုင္ခဲ့သည္။

(၂၅) ဧ၀ရတ္ေတာင္သည္ ဆန္႔က်င္ဘက္ေျမလႊာႀကီးမ်ား (tectonic plates) တြန္းတိုက္မႈေၾကာင့္ ႏွစ္ စဥ္ ၄ မီလီမီတာ ျမင့္တက္လွ်က္ရွိသည္။

(၂၆) ဧ၀ရတ္ေတာင္ထိပ္ရွိ ေက်ာက္တုံးမ်ားသည္ ပင္လယ္ (marine limestone) မ်ားျဖစ္ၿပီး လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္သန္းေပါင္း ၄၅၀ ခန္႔က အနည္က်ခဲ့ျခင္းဟုယူဆၾကသည္။

(၂၇) Edmund Hillary ႏွင့္ Tenzing Norgayတို႔ ဧ၀ရတ္ေတာင္ထိပ္သို႔ တက္ေရာက္ၿပီးေနာက္မွာ ပင္ ဧ၀ရတ္ေတာင္၏ အေနာက္ဘက္ ေတာင္တန္းမ်ားမွ မတက္ေရာက္ႏိုင္ဟု က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လက္ခံထားၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ၁၉၆၃ ခုႏွစ္တြင္ အေမရိကန္လူမ်ဳိးႏွစ္ဦးျဖစ္ေသာ Willie Unsoeld ႏွင့္ Tom Hornbeinတို႔က အဆိုပါ အေနာက္ဘက္လမ္းေၾကာင္းမွ တက္ေရာက္ႏိုင္ေၾကာင္း သက္ေသထူႏိုင္ခဲ့ၾကသည္။

(၂၈)အံ့ၾသစရာ မေကာင္းေသာအခ်က္မွာ ဧ၀ရတ္ေတာင္တြင္လုပ္ေဆာင္ခဲ့ရေသာ ကယ္ဆယ္ေရးမ်ားမွာ အျမင့္ဆုံး ေတာင္တက္ ကယ္ဆယ္ေရးမ်ားျဖစ္ေနျခင္းျဖစ္သည္။ ၂၀၀၁ခုႏွစ္တြင္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ ကယ္ဆယ္ေရးမွာ လမ္းျပတစ္ဦးႏွင့္ ေတာင္တက္သမားတစ္ဦးကို အျမင့္ေပ ၂၈၅ ၀၀ တြင္ တစ္ညအိပ္ ရွာေဖြကယ္ဆယ္ခဲ့ရျခင္းျဖစ္သည္။

(၂၉) ၂၀၀၆ခုႏွစ္တြင္ Edmund Hillary က ၿဗိတိန္လူမ်ဳိးတစ္ဦးကို ကယ္ဆယ္ရန္ပ်က္ကြက္သျဖင့္ ေတာင္တက္သမားမ်ားအား ျပစ္တင္ေ၀ဖန္ခဲ့သည္။ အသက္ ၃၄ ႏွစ္ရွိသူ David Sharp သည္ ဧ၀ရတ္ေတာင္တက္ခရီးတြင္ေသဆုံးခဲ့သည္။

(၃၀) ၾကမၼာဆိုးငင္ေသာ (၁၉၂၄ခုႏွစ္) ေတာင္တက္ခရီးစဥ္တြင္ ကိုဒက္ခ္ (Kodak) ကင္မရာ သယ္ေဆာင္ သြားမႈ ေၾကာင့္ George Mallory ႏွင့္ Andrew Irvine တို႔ႏွစ္ဦးကို လူအမ်ား သိရွိခဲ့ၾကသည္။ သူတို႔ႏွစ္ဦးေတာင္ထိပ္အထိ တက္ေရာက္ ႏိုင္ခဲ့သည္ဟု တစ္ခ်ဳိ႕ကယုံၾကည္ၾကသည္။

(၃၁) ဧ၀ရတ္ေတာင္ထိပ္သို႔တက္ေရာက္ေသာခရီးတြင္ ေတာင္တက္သမားမ်ားသည္ ပင္လယ္ ေရ မ်က္ႏွာျပင္တြင္ အသက္ရႈ သြင္းခိုက္ ရရွိေသာ ေအာက္ဆီဂ်င္ ပမာဏေအာက္ သုံးပုံ တစ္ပုံသာ ေလ်ာ့၍ ရရွိသည္။ ယင္းသို႔ျဖစ္ရျခင္းမွာ ေလထုဖြဲ႔ စည္းပုံ ေျပာင္းလဲသြားျခင္းေၾကာင့္မဟုတ္ဘဲ ေလဖိအား သိသိသာသာေလ်ာ့ပါးသြးျခင္းေၾကာင့္ ေအာက္စီဂ်င္အား ရယူႏိုင္စြမ္းနည္း ပါးသြားရျခင္းျဖစ္သည္။

Credit- Htoo Foundation Blog

မဟာယာန ႏွင့္ေထရဝါဒ ကြာျခားမွု အေၾကာင္း

ေခါင္းစဥ္ဖတ္ရံုႏွင့္ အင္မတန္ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ ေကာင္းမည့္ အေၾကာင္းအရာျဖစ္မွန္း စာဖတ္သူတို႔ သိရွိမည္ဟု ယံုၾကည္ပါသည္။

ယင္းသို႔ ဗုဒၶဘာသာမွ ခြဲထြက္လာေသာ ထုိလမ္းႏွစ္သြယ္ကို ေရးသားသံုး သပ္ရန္မွာ အင္မတန္ခက္ခဲ လွသည္။ အေၾကာင္းမွာ- တစ္ဖက္ ေစာင္းႏွင္းေဖာ္ျပမိလွ်င္ မိမိဘာသာ သာ အမွန္၊ အျခားဘာသာ မွားယြင္းသည္ဟု မွားမွားယြင္းယြင္း သိျမင္ေစေသာ အတၱဝါဒီ သမား ျဖစ္ႏိုင္ျခင္း၊ ကြဲလြဲမွုမ်ားေဖာ္ျပရာ စာဖတ္သူတို႔အား အျမင္လြဲမွား မွုမ်ားျဖစ္ေပၚေစခဲ့လွ်င္ သံဃာသင္းခြဲသည္ ဟူေသာ ကံၾကီးတစ္ခုပါ ထိုက္ေခ်အံုးမည္။

သို႔ျဖစ္ရာ မွန္ကန္ေသာ အေထာက္အထားမ်ား ရရွိေစရန္ စာအုပ္မ်ား ဖတ္ရွုေလ့လာရပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ စာေရးသူ တင္ျပေသာ မဟာယာန ႏွင့္ ေထရဝါဒ အယူေဖာ္ျပ ခ်က္မ်ားမွာ ဗုဒၶအဆံုး အမႏွင့္ က်မ္းဂန္လာမ်ား သာ ျဖစ္ေၾကာင္း သိေစလိုပါသည္။

ေထရဝါဒကို မ်ားမ်ားစားစား တင္ျပေနစရာမလို စာေရးသူတို႔ျမန္မာလူမ်ိဳးအမ်ားစု ကိုးကြယ္ေနသည့္ ဘာသာျဖစ္ရာ သိရွိျပီးဟု ယံုၾကည္သျဖင့္ အက်ဥ္းခ်ဳပ္ အဓိပၸါယ္ကိုသာေဖာ္ျပလိုပါသည္။ ထို႔ေနာက္ မဟာယာနကို အက်ယ္တစ္ပြင့္ေဖာ္ျပပါမည္။

ေထရဝါဒ ဟူသည္ ေထရ ႏွင့္ ဝါဒ ေပါင္းစပ္ထားေသာ ျမင့္ျမတ္သည့္ အယူ (သု႔ိ) ရဟန္းမေထရ္တို႔၏ဝါဒ (အယူ) ဟုျဖစ္သည္။ ေထရဝါဒ အယူအရ ခႏၶာ၏ ျဖစ္ပ်က္ကိုရွုျပီး သစၥာေလးပါး သိျမင္ကာ မဂ္ဖုိလ္နိဗၺာန္သုိ႔ ဆုိက္ေရာက္ေစေသာ အယူျဖစ္ပါသည္။ (ဒီထက္ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔စြာ လည္း ေဖာ္ျပႏိုင္ပါသည္။) ဤသည္ အမ်ားက သိျမင္ထားေသာ အက်ဥ္းခ်ဳပ္အဓိပၸါယ္ျဖစ္သည္။ သာဝက လမ္းစဥ္ျဖစ္ျပီး ေသာတပန္၊ သကဒါဂန္၊ အနာဂန္၊ ရဟႏၱာစသည့္ အရိယာအဆင့္ဆင့္ျဖင့္ ေလာကီမွ နိဗၺာန္သို႔ကြ်တ္တမ္းဝင္ေစ ေသာ လမ္းစဥ္ျဖစ္သည္။

မဟာယန ဟူသည္ကား ေဗာဓိသတၱယာန ေခၚ ဘုရားအေလာင္းလမ္းစဥ္ကို ဦးစားေပးေသာ ဗုဒၶဘာသာဂိုဏ္းျဖစ္သည္။ မဟာ (ၾကီးက်ယ္ျမင့္ျမတ္ေသာ) ယာန (ဝါဒ)(လမ္းစဥ္) ဟုေခၚဆုိရသည့္ အေၾကာင္းႏွစ္ခ်က္ရွိသည္။ ၁။ သတၱဝါအမ်ားကိုကယ္တင္ႏုိင္သျဖင့္ ၾကီးက်ယ္မ်ားျပားေသာ အနက္၊ ၂။ သမာရိုးက်ဗုဒၶဘာသာ (ေထရဝါဒႏွင့္ ဟိနယာန) တု႔ိထက္သာလြန္ျမင့္ျမတ္သည့္ရည္မွန္းခ်က္ရွိေသာ အနက္… ထုိအနက္ႏွစ္ခုေၾကာင့္ မဟာဟုေခၚဆိုျခင္းျဖစ္သည္။

သဒၶရ္မပု႑ရိက က်မ္းတြင္ မဟာယနဝါဒကို အလြယ္နည္းျဖင့္သိရန္ ပံုျပင္ျဖင့္ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုထားသည္။ အိမ္ၾကီးတစ္အိမ္တြင္ ကေလးငယ္မ်ား ကစားေနစဥ္ ထိုအိမ္ၾကီး မီးေလာင္သည္ဆိုပါစို႔။ ကေလးငယ္မ်ားက ဘာမွ် လုပ္တတ္ၾကလိမ့္မည္မဟုတ္။ ထိုအခါ အားေကာင္းေမာင္းသန္ဖခင္ျဖစ္သူက ကေလးငယ္မ်ားႏွင့္တကြ ကစားစရာမ်ားကိုပါ ယာဥ္ရာထားၾကီးေပၚတင္ျပီး မီးေဘးလြတ္ကင္းရာ သို႔ထြက္ခဲ့သည္။ ထိုပံုျပင္၌ မီးေလာင္ေနသာ အိမ္ၾကီး ကို ေဒါသမီး၊ ေလာဘမီး၊ ေမာဟမီး ဟုန္းဟုန္းေတက္ေလာင္ျမိဳက္ ေနေသာ ဤကမၻာေလာကၾကီး၊ ကေလးငယ္မ်ားကို ပုထုဇဥ္လူသားမ်ား၊ ကယ္တင္သူ ဖခင္ကို ဘုရားေလာင္း၊ ကယ္တင္ရာ ယာဥ္ကို ဘုရားအေလာင္းက်င့္စဥ္ (ေဗာဓိသတၱယန) စသည့္ ဥပမာမ်ားျဖင့္ ေဖာ္ျပထားေလသည္။ ကေလးငယ္မ်ား ကစားေနေသာ ကစားစရာယာဥ္မ်ားတြင္ လူတကယ္စီးႏိုင္ေလာက္ ေသာ လွည္းရုပ္မ်ားလည္းရွိမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ထုိလွည္းကေလးမ်ားသည္ ထကယ့္အေရးအေၾကာင္းရွိလာပါ မူကား အကူအညီရႏုိင္လိမ့္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ရွင္းျပထားသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ မဟာယန အယူအရ တစ္ဦးတစ္ေယာက္တည္း နိဗၺာန္သို႔ေရာက္ ရန္က်င့္ျခင္းသည္ မျမင့္ျမတ္၊ မိမိကုိယ္တုိင္ ဘုရားျဖစ္မွသာ ေလာကကို ကယ္တင္ႏိုင္ျပီး အားလံုးကြ်တ္ေအာင္ျပဳႏုိင္အပ္ေပသည္ဟု ယံုၾကည္ၾကသည္။

နိဗၺာန္သို႔ေရာက္ရန္ က်င့္စဥ္ သံုးနည္း (ဝါဒ ၃ဝါဒ) ရွိသည္။

၁။ သာဝကယာန ( သာဝက ရဟန္းဘဝျဖင့္ နိဗၺာန္ဝင္ျခင္း) ၂။ မေစၥကဗုဒၶယာန (ပေစၥက ဗုဒၶဘဝျဖင့္ နိဗၺာန္ဝင္ျခင္း) ၃။ ေဗာဓိယာန (ဘုရားအျဖစ္မွ နိဗၺာန္ဝင္ျခင္း) (ယင္းလမ္းစဥ္ကို ေနာက္ပိုင္း ဘုရားေလာင္းက်င့္စဥ္ (သမၼာသေမၺာဓိ) ဟုလည္းေခၚသည္။) စသည္တို႔ျဖစ္သည္။

ဘုရားရွင္ပရိနိဗၺာန္စံေတာ္မူျပီး ႏွစ္ ၁၀၀ ခန္႔တြင္ ပထမ သံဃာယနာတင္ျပီးေနာက္ပိုင္း ဟိနယာနဂိုဏ္းတစ္ခု ေထရဝါဒ မွခြဲထြက္လာသည္။ ဒုတိယ သံဃာယနာကာလတြင္း ဝိနည္းဆယ္ပါး တီထြင္ျပ႒ာန္းမွုေၾကာင့္ မူလေထရဝါဒဂိုဏ္း ရဟႏၱာမေထရ္ၾကီးတို႔က မိမိတို႔အား သံဃာကံထားျပီး သာသနာေတာ္သန္႔စင္ခဲ့သည္ကို အျငိဳးထားကာ ရဟႏၱာဆုိသည္မွာ ကိေလသာမကုန္ေသး။ သံေယာဇဥ္မကုန္ေသး။ ထို႔ေၾကာင့္ ဘက္လိုက္မွုျပဳတတ္ေသးသည္။ အမွားကိုလည္းျပဳတတ္ေသးသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အရိယာဂုဏ္ယုတ္ေလ်ာ့ ေအာင္ေျပာဆုိေဝဖန္ျပီးလွ်င္ မိမိတို႔သည္ ထိုပထမသံဂါယနာတင္ ရဟႏၱာအိုၾကီးမ်ား၏ သာဝက လမ္းစဥ္ကို မလိုက္လိုေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေၾကညာခဲ့သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ အစဦးပိုင္းတြင္ ဟိနယာနဂိုဏ္းဝင္တို႔သည္ ပေစၥကဗုဒၶလမ္းစဥ္ကို က်င့္ၾကံအားထုတ္ရာ ေနာက္ပိုင္း ၄င္းထက္ပိုျမင့္ျမတ္ေသာ ဘုရားလမ္းစဥ္ (ဝါ) ဘုရားေလာင္းလမ္းစဥ္ (သမၼာသေမၺာဓိ) သျဖင့္ မဟာယန အျဖစ္သို႔ အသြင္ေျပာင္းခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဟိနယာန ဂိုဏ္းေပ်ာက္ကြယ္ခဲ့သည္။

ဤတြင္ စိတ္ဝင္စားဖြယ္တစ္ခ်က္ဝင္လာသည္။ ျမတ္စြာဘုရားရွင္သည္ လူ႔ျပည္၌ သာဝကလမ္းစဥ္ကို သာေဟာၾကားခဲ့သည္။ အတိအက်ဆုိရေသာ္ ဓမၼကၡႏၶာ(တရားအစု) အားျဖင့္ ၈၄၀၀၀ သာျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မဟာယန လက္စြဲက်င့္ၾကံေသာ သမၼာသေမၺာဓိလမ္းစဥ္ကို မည္သို႔ရရွိသနည္းျဖစ္သည္။

မဟာယန က်မ္းဂန္အရ ျမတ္စြာဘုရားသည္ သမၼာသေမၺာဓိ (ဘုရားအေလာင္း) လမ္းစဥ္ကို နဂါးျပည္တြင္ ေဟာခဲ့သည္။ ေအဒီ ၁၀၀-၂၀၀ တြင္ နာဂါရ္ဇုန ရဟႏၱာသည္ ေလာကီပညာရပ္တြင္ သိဒၶိေပါက္ျပီး နဂါးျပည္သုိ႔ တက္ေရာက္ကာ ေဗာဓိသတၱလမ္းစဥ္ႏွင့္ သုညသဝါဒကုိ သင္ယူခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သင္ယူထားေသာ ဝါဒကို ျပန္လည္ျပန္႔ပြားေစရာ မာဓ်မိက ဝါဒဟုသာ အမည္တြင္သည္။ ေအဒီ(၂၇၀-၃၅၀)တြင္ ေယာဂစာရဂိုဏ္း အယူဝါဒတည္ထြင္သူ ေမေတၱယ်နာထ မွ မာဓ်မိက ဝါဒကို ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းျပန္႔ပြားခဲ့သည္။ ယခုအခါယင္း ေမေတၱယ်သည္ သုတိသာနတ္ျပည္တြင္ စံျမန္းေနေသာ ေနာင္ပြင့္မည့္ ေမေတၱယ်ဘုရားဟု မဟာယနတုိ႔မွ ယံုၾကည့္ထားၾကသည္။ မာဓ်မိကဝါဒ သည္ အလယ္အလတ္ျဖစ္ေသာ ပေစၥကာဗုဒၶါယာနအယူကို လက္ခံသျဖင့္ ထိုထက္ပိုျမင့္ျမတ္ေသာ သမၼာသေမၺာဓိ အယူသို႔ကူးေျပာင္းရာ မဟာယနပီျပင္လာခဲ့သည္။

မဟာယနတြင္ ဒသဘူမိကဆယ္ဆင့္တရား၊ ေဗာဓိသတၱ၏ အဓိ႒ာန္၊ ပါရမီေျခာက္ပါးက်င့္စဥ္တရား စသည္ျဖင့္စသည္ျဖင့္ ခိုင္မာေသာ တရားအုတ္ျမစ္မ်ား ရွိေနရာ ယေန႔တိုင္ တည္ျမဲရေသာ အေၾကာင္းအရင္းတစ္ရပ္ျဖစ္ေပသည္။

ဥပမာ- အတၱႏွင့္ အနတၱ အစြန္းႏွစ္ဖက္၏ အလယ္ဗဟုိက်င့္စဥ္၊ အစြန္းတရားပယ္နည္း၊ ပတ္လည္ျငင္းပယ္နညး္ ၈မ်ိဳး၊ (Negation of Negation) ေနာက္ဆံုးတြင္ အစြဲအားလံုးကင္းေသာ နိဗၺာန္အစစ္ (သုညတာ) သို႔သိျမင္ရသည္ဟု ဆုိထား၏။

သုိ႔ေသာ္ မဟာယနတြင္ အမ်ားေဝဖန္စရာ အခ်က္မ်ားရွိေနေသးသည္။ ၄င္းမွာ ဘုရားေလာင္း ကိုးကြယ္ျခင္းျဖစ္သည္။ မဟာယန၏ အယူမွာ ျမတ္စြာဘုရားသည္ ဘုရားျဖစ္ေတာ္မူျပီး လူ႔ျပည္သို႔ ဆင္းျပီး တရားမဟာခဲ့ ပံုရိပ္၊ ကာယအတုတို႔ျဖင့္သာျဖစ္ျပီး ဘုရားေလာင္းမ်ားကို တစ္ဆင့္ပါးျပီးလည္း ေဟာေတာ္မူေၾကာင္ယံုၾကည္ၾကသည္။ ထိုသုိ႔ယံုၾကည္ျခင္းသည္လည္း အေၾကာင္းမဲ့မဟုတ္။ ဗုဒၶကုိ ကာယသံုးပါးျဖင့္ ခြဲျပထားျပီး ထုိကာယတို႔အား လူတို႔မဖူးေတြ႔ရပံု တို႔ပါတိတိက်က်ညြန္းဆုိထားၾကသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ အေရးအေၾကာင္းတစ္ခုခုလွ်င္ ျမတ္စြာဘုရားမွမကယ္။ ဘုရားေလာင္းမ်ားသာ လာေရာက္ကယ္တင္ၾကသည္ဟု ယံုၾကည္သည္။ ဘုရားေလာင္းမ်ားသည္ နတ္သား၊ နတ္သမီးအျဖစ္လည္းေကာင္း ဘဝအမ်ိဳးမ်ိဳးျဖစ္သည္ဟု ယံုၾကည္ၾကသည္။ လက္ရွိ တရုတ္တို႔ကိုးကြယ္ေနသာ ကြမ္ယင္မယ္ေတာ္မွာ ဘုရားေလာင္းျဖစ္သည္ဟုယံုၾကည္ၾကသည္။ မဟာယနတို႔သည္ အရိေမေတၱယ် မပြင့္မီ ကာလ ၾကားကာလမွ ဘုရားေလာင္းမ်ားကို ေဘးဒုကၡမ်ားမွ လြတ္ေျမာက္ရန္ ကယ္တင္ေပးေစလိုျခင္းငွာ ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ၾကေလသည္။

ထိုသို႔ဘုရားေလာင္းကိုးကြယ္ျခင္းသည္ မဟာယနတြင္ အင္မတန္ေခတ္စားျပီး အိႏၵိယ မွ ျဗိႆႏုိးကိုပင္ အမည္ေျပာင္းလဲေခၚဆိုကာ ဘုရားအေလာင္းေတာ္ အျဖစ္ကိုးကြယ္သည္။ ေခတ္အဆက္ဆက္ ေျပာင္းလဲလာျပီး ဘုရားအေလာင္းေတာ္ ကိုကိုးကြယ္ရာတြင္ ဘုရားအေလာင္းေတာ္၏ မိဘုရား နတ္သမီးကိုပါကုိးကြယ္ျခင္းအထိ ျဖစ္လာသည္။ ယင္းကိုးကြယ္မွု သည္ ျမန္မာ သု႔ိ ပုဂံေခတ္ကတည္းက စီးဝင္ျပီး ေဂါတမျမတ္စြာ ဘုရားအားထု လုပ္ရာ ေဘးတြင္ နတ္သားႏွင့္ နတ္သမီးပါေနသည္ကို ေတြ႔ျမင္ရမည္ ျဖစ္သည္။ ထို႔မွ ကာမုဂုဏ္ေမြ႔ေလ်ာ္မွုကိုဦးစားေပးလာၾကရာ အယုတ္အညံ႔ဆံုး ေလာကီ ရွုပ္ေထြးေပြလီမွုမ်ား ေပါဝင္ဆက္စပ္လာေတာ့သည္။ ဘုရားအေလာင္းမ်ားစြာကို နတ္ဘုရားမမ်ားျဖင့္ စံုတြဲလိုက္ကိုးကြယ္တတ္ေအာင္ ေဘးမွေနျပီး သြန္သင္ေပးသူတို႔မွာ ဟိႏၵဴတျႏၱဆရာမ်ားပင္ျဖစ္သည္။

အမွန္လွ်င္ ဗုဒၶအယူဝါဒအရ ဘုရားေလာင္းဟူသည္ ဘုရားမျဖစ္ေသး။ ကိေလသာမကုန္စင္ေသး။ ထို႔ေၾကာင့္ ကိုးကြယ္ရန္မသင့္ျမတ္ဟု ယူဆထားၾကသည္။ ဤတြင္လည္း ေထရဝါဒႏွင့္ မဟာယနကြဲလြဲခ်က္ကိုလည္း ေတြ႔ႏုိင္သည္။

မဟာယန ယံုၾကည္ကုိးကြယ္မွုကို နတ္ဘုရားကိုးကြယ္မွုျဖင့္ အဆံုးသတ္ ထားျခင္းေၾကာင့္ အထင္အျမင္မေသးသင့္ေပ။ မဟာယနတြင္လည္း အျခား ျငင္းမရေသာ မွန္ကန္သည့္ အခ်က္မ်ား လည္းရွိေနသည္။ က်င့္စဥ္အားျဖင့္ ကြဲလြဲမွုမ်ားရွိေသာ္လည္း ကိေလသာ ကုန္စဥ္ရန္ ရည္မွန္းခ်က္ တူညီၾကသည္။ အျခားျခားေသာ တူညီမွုမ်ားလည္းရွိေနသည္။

သို႔ရာတြင္ အေနာက္တိုင္းႏုိင္ငံသားမ်ားသည္ ဗုဒၶဘာသာကိုေလ့လာစမ္းစစ္ျပီး မဟာယနသုိ႔ ကူးေျပာင္းသူမ်ားရွိသကဲ့သို႔ ေထရဝါဒသို႔ ကူးေျပာင္းသူမ်ား လည္းရွိေနသည္ကိုေတြ႕သည္။

စာဖတ္သူုတိ႔ အေနျဖင့္ မိမိတို႔ကိုးကြယ္ေသာ ေထရဝါဒ၏ အႏွစ္အရသာႏွင့္ သစၥာေလးပါးကို ပိုင္းျခားသိျမင္ျပီး မဂၢင္ရွစ္ပါး တရားအားျဖင့္ ပြားမ်ားက်င့္ၾကံကာ နိဗၺာန္လမ္းသို႔ေလွ်ာက္လွမ္းႏုိင္ၾကပါေစ။

(စာေရးဆရာ ဦးေအာင္ျမတ္မြန္ ေရးသားေသာ 'ေနာင္ပြင့္မည့္ အရိေမတိယ် ဘုရား' စာအုပ္မွ ေကာက္ႏုတ္၍ ေရးသား ပူေဇာ္ အပ္ ပါသည္။)

Express Times မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။