အလုပ္လုပ္သည့္မိခင္မ်ား က်န္းမာေရးပိုေကာင္း

အခ်ိန္ျပည့္ အလုပ္လုပ္ ေနသူ မိခင္ မ်ားသည္ အခ်ိန္ပိုင္းသာ အလုပ္ လုပ္သည့္ မိခင္မ်ား သို႔မဟုတ္ အေၾကာင္း ကိစၥ တစ္ခုခု ေၾကာင့္ အလုပ္ မလုပ္သည့္ မိခင္မ်ားထက္ ပို၍ က်န္းမာမႈ ရွိေၾကာင္း သုေတသီ အဖြဲ႕ တစ္ဖြဲ႕က ၾသဂုတ္ ၂ဝ ရက္တြင္ ေျပာၾကားသည္။

ပင္ဆယ္ေဗးနီးယား ျပည္နယ္တကၠသိုလ္ႏွင့္ အာရြန္တကၠသိုလ္မွ သုေတသီ အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕သည္ ၁၉၇၈ ခုႏွစ္မွ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္အတြင္း မိခင္ဘဝ ေရာက္လာၾကသူ အမ်ဳိးသမီးေပါင္း ၂၅၄ဝ ဦး၏ အလုပ္လုပ္ေဆာင္မႈ သမိုင္းကို ေလ့လာ ခဲ့ၾကသည္။ ထိုသို႔ ေလ့လာ ခဲ့ၾကရာတြင္ ၄င္းအမ်ဳိးသမီး မ်ား၏ ကိုယ္ဝန္ မေဆာင္ခင္ အလုပ္တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ျခင္းႏွင့္ က်န္းမာေရး အေျခအေနမ်ား၊ ပထမသားဦး ေမြးဖြားသည့္ အသက္ အရြယ္ ကဲ့သို႔ေသာ  အခ်က္မ်ားကို ေလ့လာ ခဲ့ၾကသည္ဟု သိရသည္။

ေလ့လာ ေတြ႕ရွိခဲ့သည့္ အေျဖမ်ား အရ ကေလး မီးဖြားၿပီး မၾကာမီ အခ်ိန္အတြင္း ျပန္လည္၍ အခ်ိန္ျပည့္ အလုပ္လုပ္ ခဲ့သူ မိခင္မ်ားသည္ ခႏၶာပိုင္းႏွင့္ စိတ္ပိုင္း ဆိုင္ရာတြင္ ပို၍ က်န္းမာမႈ ရွိသကဲ့သို႔ အသက္ ၄ဝ အရြယ္တြင္ ျဖစ္ေပၚ တတ္သည့္ စိတ္ဓာတ္ က်ဆင္းမႈ မွာလည္း ေလ်ာ့နည္းမႈ ရွိေၾကာင္းကို ေတြ႕ရွိ ခဲ့ၾကသည္။

အဆိုပါ ေတြ႕ရွိခ်က္ မ်ားေၾကာင့္ အလုပ္လုပ္ ျခင္းသည္ အမ်ဳိးသမီး မ်ား၏ စိတ္ပိုင္း ဆိုင္ရာ၊ ႐ုပ္ပိုင္း ဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးကို သာမက မိမိကိုယ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မႈ၊ မိမိ၏ စြမ္းရည္ႏွင့္ မိမိ၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္ စသည့္ အရာမ်ား အားလံုး အတြက္ ေကာင္းမြန္ ေၾကာင္း အာရြန္ တကၠသိုလ္မွ လူမႈေဗဒ ပညာရပ္ ဆိုင္ရာ လက္ေထာက္ ပါေမာကၶ အက္ဒရိန္း ဖရက္ခ်္က ေျပာၾကားသည္။

Ref: MWD 

က်ဳံ႕ၿပီးပါကင္ထိုးႏုိင္ေသာ ကားမ်ား ၂၀၁၃ တြင္ စေရာင္းမည္

From - Eleven : ၿမိဳ႕ျပကားပါကင္ ေနရာအခက္အခဲကို ေျဖရႇင္းႏုိင္ရန္ ရည္ရြယ္ၿပီး ထုတ္လုပ္မည့္ က်ဳံ႕ၿပီးကားပါကင္ ထိုးႏုိင္ေသာကားမ်ား ၂၀၁၃ ခုႏႇစ္တြင္ စတင္ေရာင္းခ်ေတာ့မည္ျဖစ္ သည္။ 

မက္ဆာခ်ဴးဆက္နည္းပညာ တကၠသိုလ္ (အမ္အိုင္တီ) ႏႇင့္ စပိန္ ဘာ့စ္ခ္ေဒသ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေအဂ်င္စီ DENOKINN တို႔ ပူးတြဲဖန္တီးေနသည့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ႏႇင့္ လုိက္ေလ်ာညီေထြရႇိေသာ ကားကို Hiriko Fold ဟု အမည္ေပးထားသည္။

ႏႇစ္ေယာက္စီး ကားငယ္ကို လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားျဖင့္ ေမာင္းရမည္ျဖစ္ကာ တစ္ႀကိမ္အားသြင္းၿပီးပါက ၇၅ မိုင္ေမာင္းႏႇင္ႏုိင္မည္ျဖစ္သည္။ ဘီးမ်ားမႇာ တစ္ပတ္လႇည့္ႏုိင္ေသာေၾကာင့္ ေဘးတုိက္ေရႊ႕ၿပီးရပ္ျခင္းမ်ဳိးပါ ျပဳလုပ္ႏုိင္မည္ျဖစ္သည္။ ဥေရာပ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္ စမ္းသပ္ေမာင္းႏႇင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနၿပီျဖစ္သည့္ ယင္းကားငယ္ကို ေပါင္ ၁၀၀၀၀ ၀န္းက်င္ျဖင့္ ေရာင္းခ်သြားရန္ ရည္မႇန္းထားသည္။

Ref: Eleven 

ဘီလ္ဂိတ္ေဖာင္ေဒးရႇင္းက အိမ္သာကိုျပန္လည္တီထြင္ရန္ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့

From - Eleven : ေခတ္မီသည့္ သန္႔စင္ခန္းမ်ား ကို သုံးစြဲႏုိင္ျခင္းမရႇိသည့္ ကမၻာတစ္၀န္းမႇ လူ ၂ ဒသမ ၅ ဘီလ်ံခန္႔အတြက္ အိမ္သာမ်ားကို ျပန္လည္ဆန္းသစ္တီထြင္ရန္ ဘီလ္ႏႇင့္ မယ္လင္ဒါဂိတ္ ေဖာင္ေဒးရႇင္းတို႔က ေငြေၾကးေထာက္ပံ့မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနသည္။

ေနေရာင္ျခည္စြမ္းအင္သုံးစြဲၿပီး ေရကို ျပန္လည္သုံးစြဲႏုိင္ေသာ သန္႔စင္ခန္း တီထြင္မႈအတြက္ ကာလီးဖိုးနီးယား နည္းပညာသိပၸံကို ေဒၚလာ ၁၀၀၀၀၀ ဆုေပးခဲ့ေၾကာင္း ဂိတ္ေဖာင္ေဒးရႇင္းက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အႏၲရာယ္ကင္းၿပီး ေရကုန္ခမ္းမႈမရႇိသည့္ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကိုယ္တိုင္ ျဖည့္ဆည္းႏိုင္ေသာ တစ္ရက္လွ်င္  ငါးဆင့္သာကုန္က်မည့္ အိမ္သာဖန္တီးရန္အတြက္ ဘီလ္ဂိတ္ေဖာင္ေဒးရႇင္းသည္ တကၠသိုလ္ရႇစ္ခုကို ေဒၚလာေလးသန္း ေထာက္ပံ့ေပးခဲ့သည္။ 

တစ္ႏႇစ္ခန္႔အၾကာတြင္ အခ်ဳိ႕ေသာ စိတ္ကူးမ်ားမႇာ အေကာင္အထည္ေပၚလာၿပီး ၿပီးခဲ့သည့္ ၾသဂုတ္လ ၁၄ ရက္ေန႔က ျပပြဲက်င္းပခဲ့ရာ နည္းပညာသုံး သန္႔စင္ခန္းမ်ားကို ျပသခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ သန္႔ရႇင္းသည့္ အညစ္အေၾကးစြန္႔စနစ္ကို မရရႇိသူအေရအတြက္သည္ ကမၻာတစ္၀န္းတြင္ လူ ၂ ဒသမ ၆ ဘီလ်ံခန္႔ရႇိၿပီး မိလႅာစနစ္ႏႇင့္ ဆက္ႏြယ္သည့္ျပႆနာမ်ားေၾကာင့္ ႏႇစ္စဥ္အသက္ ငါးႏႇစ္ေအာက္ကေလး ၁ ဒသမ ၅ သန္းခန္႔ ေသဆုံးေနရသည္။

ဂိတ္ေဖာင္ေဒးရႇင္းသည္ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံမ်ားတြင္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရႇာက္မႈ ပိုမိုေကာင္းမြန္ရန္အတြက္ အေရးႀကီးသည့္ အစိတ္အပိုင္းတစ္ရပ္အေနျဖင့္ နည္းပညာသစ္အိမ္သာမ်ားရရႇိရန္ အာ႐ုံစိုက္ ႀကိဳးပမ္းေနသည္။ ၁၇၇၅ ခုႏႇစ္တြင္ ေရသုံးသန္႔စင္ခန္းစနစ္ကို တီထြင္ခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းမႇစ၍ အေျခခံအားျဖင့္ မေျပာင္းလဲေသးသည့္ သန္႔စင္ခန္း နည္းပညာကို ျပန္လည္တီထြင္ရန္ လိုအပ္ေနေၾကာင္း ဘီလ္ဂိတ္က ေျပာၾကားထားသည္။ 

ဂိတ္ေဖာင္ေဒးရႇင္းသည္ သန္႔စင္ခန္းမ်ား ျပန္လည္တီထြင္ရန္အတြက္ ရန္ပုံေငြသစ္ေဒၚလာ ၃ ဒသမ ၄ သန္း ထပ္မံ ေထာက္ပံ့သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဂိတ္ေဖာင္ေဒးရႇင္းက ၾသဂုတ္လ ၁၄ ရက္ေန႔တြင္ ေၾကညာခဲ့သည္။ ဂိတ္ေဖာင္ေဒးရႇင္းသည္ အိမ္သာျပန္လည္တီထြင္ေရးအတြက္ သုံးစြဲမႈမႇာ ယခုအခါ ေဒၚလာ ၆ ဒသမ ၅ သန္းထိရႇိမည္ျဖစ္သည္။ 

Ref: Eleven 

လူသားခႏၶာကိုယ္ ေဆးသိပၸံျပတုိက္ အာရွတြင္ ပထမဆံုး ဖြင့္လွစ္

သက္မဲ့ ေဆးစိမ္ လူသား ခႏၶာကိုယ္ပံုစံအစစ္ ၃၁ မ်ဳိးတို႔ကို ပကတိ ေတြ႔ျမင္ရသည္။ လူသားကိုယ္ခႏၶာ အစိတ္အပိုင္း အစစ္မ်ားကို အသံုးျပဳသည့္ ျပတုိက္ကို အာရွ၏ ပထမဆံုးအေနျဖင့္ ခ်ဳလာေလာင္ကြန္းတကၠသိုလ္က ဖြင့္လွစ္လိုက္သည္။ 

အတြင္းပိုင္း အဂၤါအစိတ္အပိုင္းမ်ား၊ ၾကြက္သားမ်ား၊ ေျခလက္အဂၤါမ်ား၊ ကေလးေမြးဖြားပံု၊ သေႏၶသား ဖြံ႔ၿဖိဳးပံု အဆင့္ဆင့္တို႔ကို plastination technique နည္းပညာ အသံုးျပဳလ်က္ ျပသထားျခင္းျဖစ္သည္။

ဘန္ေကာက္ေရာက္လွ်င္ အခမဲ့ ၀င္ေရာက္ၾကည့္ရႈနုိင္သည္။

Ref: Maukkha.org 

ေမာ္လ္ဒိုက္ရဲ့ ေရေပၚေဂါက္ကြင္းကၽြန္း

From - Eleven : တစ္ႏိုင္ငံလံုးေရေအာက္ နစ္ျမဳပ္သြားမည့္ အႏၲရာယ္ရင္ဆုိင္ေနရေသာ ကြၽန္းႏုိင္ငံငယ္ ေမာ္လ္ဒိုက္၏ ကြၽန္းတုမ်ားျဖင့္ အစားထိုးေရးစီမံကိန္း တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းအျဖစ္ ေပါင္သန္း ၃၂၀ တန္ ေရေပၚေဂါက္ကြင္းကြၽန္းတုကို တည္ေဆာက္သြားမည္ ျဖစ္သည္။

အိႏၵိယသမုဒၵရာအတြင္းမႇ ကြၽန္းငယ္ ၁၁၉၂ ခုျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားေသာ ေမာ္လ္ဒိုက္ရႇိ ကြၽန္းမ်ား၏ ပ်မ္းမွ်ေရမ်က္ႏႇာျပင္အထက္ အျမင့္ေပမႇာ ၅ ေပသာရႇိသည္။ ေမာ္လ္ဒိုက္ အစိုးရသည္ နယ္သာလန္မႇ Dutch Docklands International ႏႇင့္ပူးေပါင္းကာ ကမၻာ့အႀကီးဆံုး ေရေပၚကြၽန္းတု အစုအေ၀းကို တည္ေဆာက္သြားရန္ စီစဥ္ေနသည္။

အက်ဥ္းေထာင္ႏႇင့္ အိမ္ရာမ်ားအတြက္ ကြန္ကရစ္ႏႇင့္ပိုလီစတုိင္ရင္း အလႊာမ်ား ေအာက္ခံျပဳၿပီး  ကြၽန္းတုအခ်ဳိ႕ကိုလည္း တည္ေဆာက္ထားၿပီး ျဖစ္သည္။

ယခုတည္ေဆာက္ရန္ စီစဥ္ထားသည့္ ေဂါက္ကြင္းကြၽန္းတုကို ေရလက္၀ါးငါး(ၾကယ္ငါး)ပံုစံ တည္ေဆာက္သြားမည္ျဖစ္ၿပီး ဟိုတယ္ႏႇင့္ ကြန္ဖရင့္စင္တာပါ ပါရႇိမည္ျဖစ္သည္။ စက္၀ိုင္းပံုျဖစ္ေနေသာ သႏၲာေက်ာက္တန္းမ်ားအလယ္တြင္ တည္ေဆာက္ သြားမည္ျဖစ္သည္။

ေရေပၚကြၽန္းမ်ားကို ေရေအာက္ၾကမ္းျပင္ႏႇင့္ ေကဘယ္ႀကိဳးမ်ား၊ ပိုင္တိုင္မ်ားျဖင့္ ခ်ိတ္ဆက္ထားမည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ မုန္တုိင္းတုိက္ခ်ိန္တြင္ပင္ တည္ၿငိမ္ေနေစမည္ျဖစ္သည္။

ကြၽန္းတုမ်ားကို ကုန္က်စရိတ္ သက္သာေစေရးအတြက္ အိႏၵိယႏႇင့္ အေရႇ႕အလယ္ပိုင္းတြင္ တည္ေဆာက္သြားမည္ျဖစ္ၿပီး ယင္းေနာက္တြင္မႇ ေမာ္လ္ဒိုက္သို႔ သယ္လာမည္ျဖစ္သည္။

ေဂါက္ကြင္းကြၽန္းတုကို ေရကူးသူမ်ား၊ ဒိုင္ဗင္သမားမ်ားအတြက္ အထူးဖန္တီးေပးမည္ျဖစ္ၿပီးကြၽန္းတုရႇိ မိမိအခန္းအတြင္းသို႔ ေရေအာက္မႇ ၀င္ႏုိင္ရန္ပါ ဖန္တီးေပးမည္ျဖစ္ၿပီး ေရငုပ္သေဘၤာငယ္မ်ားပါ ငႇားရမ္းေပးသြားမည္ျဖစ္သည္။ ၿပီးစီးပါက ကမၻာ့ပထမဆံုး ကြၽန္းတုေဂါက္ကြင္း ျဖစ္လာမည္ျဖစ္သည္။ ကြၽန္းကို ေရေအာက္ဥမင္မႇတစ္ဆင့္လည္း လာႏုိင္မည္ ျဖစ္သည္။

ကြၽန္းကို တည္ေဆာက္ၿပီးမႇ ေမာ္လ္ဒိုက္သို႔ ေရႊ႕လာမည္ျဖစ္ၿပီး ျမက္ႏႇင့္အပင္မ်ား စိုက္ပ်ဳိးမည္ျဖစ္သည္။ အီေကြတာႏႇင့္နီးေသာေၾကာင့္ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားအတြက္ ေနစြမ္းအင္ကိုသံုးမည္ျဖစ္ကာ ကာဗြန္ထြက္ရႇိမႈ လံုး၀ရႇိမည္မဟုတ္ဟု ဆိုသည္။

Ref: Eleven

က်န္းမာေရး အေကာင္းဆံုး ၁၀ ႏုိင္ငံ

ဘလြန္းဘာ့ဂ္သုေတသန ဆာေဗးအရ စကၤာပူမွာ ကမၻာ့ေပၚတြင္ က်န္းမာေရး အေကာင္းဆံုးႏုိင္ငံျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။ လူ႔သက္တမ္း၊ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း ႏႈန္းထား၊  ေသဆံုးႏႈန္းတို႔မွာ ပါ၀င္ေသာ စစ္တမ္းအရ ေလ့လာခဲ့သည္။

၁၄၅ ႏုိင္ငံစစ္တမ္းတြင္ စကၤာပူက ရမွတ္ ၈၉ ဒသမ ၄၅ ရရွိခဲ့သည္။

အီတလီႏွင့္ ၾသစေၾတးလ်တို႔က ဒုတိယႏွင့္ တတိယ ေနရာမ်ားတြင္ ရွိေနသည္။

Ref: Maukkha.org

ဒီမိုကေရစီ ဟူသည္

ဒီမိုကေရစီ (Democracy) သည္ ေခတ္သစ္ႏိုင္ငံေရး အယူအဆမ်ားအနက္ တန္ဖိုးအထားခံရဆံုးျဖစ္သည္။ ဒီမိုကေရစီ ဟူေသာစကားရပ္မွာ ေရွးေဟာင္းဂရိစကားလံုး demos (ျပည္သူလူထု) ႏွင့္ kratos (အင္အား) မွ ဆင္းသက္လာျခင္းျဖစ္သည္။ ျပည္သူက အာဏာပိုင္စုိးေသာစနစ္ ဟုေခၚသည္။ ျပည္သူအမ်ားစု စုေပါင္းပါ၀င္ အာဏာပိုင္စိုးေသာစနစ္ဟုလည္း ဆုိႏုိင္သည္။ စကားလုံးသေဘာအရ ဒီမိုကေရစီ ဆိုသည့္ အဓိပၸာယ္ကုိ အတိအက် ေဖာ္ျပထားျခင္း မရွိေသာ္လညး္ အဆံုးတြင္ ႏိုင္ငံေရးအာဏာသည္ အရြယ္ေရာက္ျပီး ျပည္သူတစ္ရပ္လံုး လက္တြင္းသာရွိသည္။ အဖြဲ႔၊ အုပ္စုငယ္မ်ား၌ အုပ္ခ်ဳပ္ပိုင္ခြင့္မရွိဟု အဓိပၸာယ္ထက္ အနည္းငယ္မွ်သာပိုသည္။ ဒီမိုကေရစီဆုိသည္မွာ ၎ႏွင့္ တြဲျပီး ၀ိေသသျပဳသည့္ စကားလံဳးစကားရပ္ႏွင့္ ပူးတြဲမွသာ ပိုအသံုး၀င္ေသာ အဓိပၸာယ္ထြက္သည္။ ဥပမာ လစ္ဘရယ္ဒီမုိကေရစီ (Liberal Democracy)၊ ကုိယ္စားျပဳဒီမုိကေရစီ (Representative Democracy)၊ ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ ဒီမိုကေရစီ (Participatory Democracy)၊ တိုက္ရုိဒီမုိကေရစီ (Direct Democracy) စသည္တုိ႔ျဖစ္သည္။ မည္သုိ႔ပင္ျဖစ္ေစကာမူ ဒီမိုကေရစီ၏ အႏွစ္သာရမွာ ျပည္သူ႔ထံမွ ဆင္းသက္လာေသာ အာဏာကုိ ျပည္သူတို႔အတြက္ ျပည္သူတို႔ထံသို႔ ျပန္လည္စီးဆင္းေစျခင္းပင္ျဖစ္သည္။

သမိုင္းအရ ဒီမိုကေရစီကုိ ဂရိမွ ေအသင္ႏွင့္ စပါတာျမိဳ႕ျပႏိုင္ငံမ်ားမွ စက်င့္သံုးသည္။ ထိုစဥ္က ေအသင္လူဦးေရမွာ မမ်ားသကဲ့သို႔ ေအသင္ဒီမိုကေရစီတြင္ ပါ၀င္သူႏိုင္ငံသားဦးေရမွာလည္း မ်ားသည္ဟု မဆုိသာေပ။ လူဦးေရစုစုေပါင္း၏ သံုးပံုတစ္ပံုနီးနီးရွိ ကၽြန္လူတန္းစားမ်ားႏွင့္ က်န္သံုးပံုတစ္ပံုမွ် ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားမွာ ႏိုင္ငံသားဟု သတ္မွတ္မခံရသျဖင့္ ပါ၀င္ျခင္းမရွိသလို ႏိုင္ငံသားမ်ားတြင္လည္း အရြယ္ေရာက္ျပီး အမ်ိဳးသားမ်ားသာ ပါ၀င္ခြင့္ရေသာေၾကာင့္ ေအသင္ဒီမိုကေရစီစနစ္မွာ မ်ားစြာ က်ဥ္းေျမာင္းခဲ့သည္။

ေအသင္ ဒီမုိကေရစီစနစ္
ေအသင္တြင္ရွိေသာ လူမ်ိဳးစု ဆယ္စုမွ ေရြးခ်ယ္ထားေသာ လူထုေကာင္စီျဖင့္ အစိုးရတာ၀န္မ်ားကုိ ထမ္းေဆာင္သည္။ လူမ်ိဳးစုတစ္စုအတြက္ ကိုယ္စားလွယ္ ငါးဆယ္စီေရြးျပီး စုစုေပါင္း ငါးရာပါ၀င္ေသာေၾကာင့္ ငါးရာေကာင္စီဟုလည္း ေခၚသည္။ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာမွာ ထုိေကာင္စီလက္တြင္ရွိေသာ္လည္း အေရးၾကီးကိစၥရွိလွ်င္ လူထုအစည္းအေ၀းသို႔တင္ျပကာ သေဘာတူညီမႈရယူသည္။ ပီရစ္ကလီး(၄၆၁-၄၃၁ ဘီစီ) လက္ထက္တြင္ ထိုစနစ္ ပီပီျပင္ျပင္ထြန္းကားခဲ့သည္။ ေလးလတစ္ၾကိမ္က်င္းပေသာ လူထုအစည္းအေ၀းကို အသက္ ၂၀ ျပည့္ျပီး ႏိုင္ငံသားတိုင္း တက္ေရာက္ႏိုင္ျပီး လူဦးေရ ၆၀၀၀ ေက်ာ္ပါက အစည္းအေ၀းထေျမာက္သည္။ မဲခြဲဆံုးျဖတ္သျဖင့္ တုိက္ရိုက္ဒီမုိကေရစီစနစ္သေဘာျဖစ္သည္။ ကမာၻေပၚတြင္ အေစာဆံုး ျပည္သူကတိုက္ရိုက္အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ တုိက္ရုိက္ဒီမုိကေရစီစနစ္ ဟုေခၚႏိုင္သည္။

စပါတာ ဒီမုိကေရစီစနစ္
စပါတာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးသည္ ေရာေႏွာေနေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ျဖစ္သည္။ စပါတာျမိဳ႕ျပႏုိင္ငံကို စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ စစ္ေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦးကုိ အာဏာတူဘုရင္အျဖစ္ ခန္႔အပ္ထားသည္။ အထက္လႊတ္ေတာ္ ဆီးနိတ္ပံုစံဖြဲ႕စည္းထားေသာ အသက္ ၆၀ ေက်ာ္ ေကာင္စီ၀င္သံုးဆယ္ ပါ၀င္သည့္ ဂ်ီရူးရွ (Gerusia) ေခၚ ဥပေဒျပဳေကာင္စီ ရွိသည္။ ဘုရင္ႏွစ္ပါးမွာ ထိုထဲတြင္ ပါ၀င္သည္။ အသက္ ၃၀ အထက္ ေယာက်္ားမွန္သမွ် ပါ၀င္သည့္ အယ္ပယ္လာ(Appella) ေခၚ လႊတ္ေတာ္လည္း ရွိသည္။ တစ္ႏွစ္တစ္ၾကိမ္က်င္းပေသာ ထုိလႊတ္ေတာ္တြင္ ဥပေဒျပဌာန္းျခင္း၊ တိုင္းျပည္ေရး ေဆြးေႏြးျခင္း၊ ေကာင္စီ၀င္မ်ား ေရြးခ်ယ္ျခင္း၊ ျပည္သူ႔ကုိယ္စားလွယ္ငါးဦး(Ephors) ေရြးခ်ယ္ျခင္း စသည့္ ကိစၥမ်ား ေဆာင္ရြက္သည္။ ထုိ အီေဖာ့စ္ငါးဦးႏွင့္ ဥပေဒျပဳေကာင္စီသာ အာဏာရွိျပီး ဘုရင္မွာ ရုပ္ေသးသက္သက္သာ ျဖစ္သည္။ ရီပက္ဘလီကန္ ဆန္ေသာ ဒီမိုကေရစီဟုေခၚႏိုင္ေသာ္လည္း လႊတ္ေတာ္တက္ခြင့္ရေသာ လူဦးေရမွာ တစ္ႏိုင္ငံလံဳး၏ ငါးရာႏႈန္းသာရွိသည္။ ထုိေၾကာင့္ လူနည္းစု ဒီမိုကေရစီ ဟုလည္း ေခၚသည္။

လက္ရွိမ်က္ေမွာက္ေခတ္တြင္ တိုင္းႏိုင္ငံမ်ားသည္ လူဦးေရအဆမတန္ မ်ားျပားလာသျဖင့္ ဂရိျမိဳ႕ျပႏိုင္ငံမ်ားေခတ္ကဲ့သို႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတြင္ ျပည္သူတိုက္ရိုက္ပါ၀င္ရန္ မျဖစ္ႏိုင္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ သြယ္၀ိုက္ဒီမိုကေရစီစနစ္ သံုးစြဲၾကသည္။ ျပည္သူက ေရြးခ်ယ္ေသာ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ဥပေဒျပဳေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ တရားစီရင္ေရးတို႔ကို ေဆာင္ရြက္သည့္ စနစ္ျဖစ္သည္။ ဒီမိုကေရစီအရ အစိုးရသည္ ျပည္သူက တင္ေျမွာက္ေသာ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားျဖစ္ျပီး ၎တို႔ကို လွ်ိဳ႕၀ွက္မဲေပးစနစ္ျဖင့္ လြတ္လပ္စြာ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ရွိသည္။

တစ္ပါတီစနစ္ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ဆိုရွယ္လစ္ဒီမိုကေရစီ ကို လက္ခံက်င့္သံုးၾကသည္။ ထိုႏိုင္ငံမ်ားတြင္ တစ္ခုတည္းေသာပါတီသည္ ျပည္သူအမ်ားစုၾကီးကို ကုိယ္စားျပဳသည္ဟု ဆိုသည္။
လက္တစ္ဆုပ္စာ လူတစ္စုလက္တြင္း၌ ထင္ထင္ရွားရွား အာဏာရွိေသာ အဖြဲ႕အစည္း (ဥပမာ- တတိယကမာၻမွ ကြန္ျမဴနစ္ႏိုင္ငံမ်ား) တြင္ ဒီမိုကေရစီအေပၚ သတ္မွတ္ခ်က္အကဲျဖတ္မႈမွာ ကြဲျပားလာသည္။ ဒီမုိကေရစီမွာ အမ်ားျပည္သူက မအုပ္ခ်ဳပ္ဘဲ ျပည္သူလူထုက ၎တို႔အက်ိဳးအတြက္ အုပ္ခ်ဳပ္ခံရျခင္းဟု အဓိပၸာယ္ဖြင့္ခဲ့ၾကသည္။ မီးေခးလ္ေဂၚဗာေခ်ာ့(Mikhail Gorbachev) စတင္သည့္ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားမတိုင္မီ ဆုိဗီယက္ယူနီယမ္၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအား ကာကြယ္ေျပာဆုိသူမ်ားက ဒီမိုကေရစီက်င့္သံုးမႈႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး စီးပြားေရး လူမႈေရး တိုးတက္ေျပာင္းလဲမႈ မျဖစ္ေသးသေရြ႕ ေလ့က်င့္ပညာေပးမႈျဖင့္ ေမြးထုတ္လုိက္ေသာ ဆုိရွယ္လစ္လူသားစစ္စစ္ မေပၚသေရြ႕၊ ဆိုလိုသည္မွာ လူထုအေနျဖင့္ မွားယြင္းေသာ အသိတရားအား ပေပ်ာက္ေအာင္ မလုပ္ႏိုင္သေရြ႕ ဒီမိုကေရစီ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္မ်ားသည္ အသံုးမ၀င္ဘဲ အဆိုးကုိသာ ဖန္တီးေပးမည္ဟု ေ၀ဖန္ၾကသည္။ ၎တို႔ ေစာဒကတက္သည္မွာ လူအမ်ားအျမင္သည္ မွားယြင္းေဖာက္ျပန္မႈမွ စင္စစ္မကင္းေသးဘဲ ၊ ထုိ႔ျပင္ မိမိတို႔ အဓိကလိုအပ္ခ်က္ မည္သည့္အရာျဖစ္သည္ကုိ ခြဲျခားႏိုင္မႈမရွိေသးဘဲ ၎တို႔ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကိုေသာ္လည္းေကာင္း ၊ ႏိုင္ငံေရးအခြင့္အေရးမ်ားကုိေသာ္လည္းေကာင္း ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရန္ မျဖစ္ႏိုင္ဟု ဆိုၾကသည္။

မည္သုိ႔ပင္ဆိုေစကာမူ လက္ရွိကာလတြင္ ဒီမိုကေရစီစနစ္သည္ လူ႔ေဘာင္အတြက္ အဆင္ေျပ၊ ေကာင္းမြန္ေသာ စနစ္၊ တရားမွ်တေသာ စနစ္တစ္ခုအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားၾကျပီ ျဖစ္ပါသည္။